• ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΠΡΟΚΥΨΕΙ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (ΕΡΓΑΣΙΕΣ-ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ-ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΗΣ Δ/ΝΣΗΣ Π.Ε. Γ΄ ΑΘΗΝΑΣ
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Η ΠΟΛΗ ΜΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Η ΠΟΛΗ ΜΟΥ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2012

ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ...

«ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ …»
ή η χρονο-γραμμή του μέλλοντος

Δραστηριότητα προσαρμοσμένη από Oxfam Education, www.oxfam.org.uk/education


ΓΙΑΤΙ ΕΠΕΛΕΞΑ ΑΥΤΗ ΤΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:
· Η δραστηριότητα μπορεί να θεωρηθεί εργαλείο αναστοχασμού (reflection) ή και μη τυπικής αξιολόγησης
· Είναι προσαρμόσιμη. Καταρχήν προτείνεται να εφαρμοστεί μετά από σειρά δραστηριοτήτων για την κλιματική αλλαγή, αλλά ως εργαλείο μπορεί να εφαρμοστεί για οποιοδήποτε θέμα είτε αυτό αγγίζει ένα παγκόσμιο είτε ένα τοπικό ζήτημα (π.χ. το μέλλον του χωριού μου μετά από … )
· Αφήνει περιθώριο στη δημιουργία, γιατί ο κάθε μαθητής μπορεί να εκφράσει τις σκέψεις του γραπτώς, με μια ζωγραφιά, με έναν συμβολισμό …
· Εφόσον αξιοποιεί τη ζωγραφική, μπορεί να εφαρμοστεί και σε πολύ μικρά παιδιά
· Εμπνέει αισιοδοξία.


ΥΛΙΚΑ
Ατομικές κόλλες Α3 όπου αναπαράγουμε το παρακάτω διάγραμμα (Εναλλακτικά το κάνουμε και συλλογικά σε ένα χαρτί του μέτρου στο μήκος ενός τοίχου της τάξης)
Μαρκαδόροι και χαρτιά ζωγραφικής



ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Πριν εφαρμόσετε τη δραστηριότητα σας παραπέμπουμε στο σχολιασμό του D. Hicks, που την πρότεινε, ώστε να βοηθηθείτε στο πως μπορείτε να την αξιοποιήσετε.

«Ο σχεδιασμός χρονογραμμών για το μέλλον εγείρει αμέσως το εξής ερώτημα στους μαθητές: Είναι το μέλλον που πιθανότητα θα συμβεί ή αυτό που θα θέλαμε να συμβεί; Η ερώτηση αυτή αναδεικνύει μία σημαντική διάκριση στο στοχασμό για το μέλλον μας. Από τη μια πλευρά έχουμε το μέλλον που διαφαίνεται πιο πιθανό, αν εξακολουθήσουν οι σημερινές τάσεις. Το πιθανό μέλλον προκύπτει από αυτό κυρίως περιμένουμε να συμβεί, σε έναν τόπο ή σε ένα θέμα. Αντίθετα το επιθυμητό μέλλον περιλαμβάνει όλα όσα θα θέλαμε να συμβούν. Το επιθυμητό μέλλον αντικατοπτρίζει τις βαθύτερες αξίες και τις προτεραιότητές μας.»


1750
σήμερα
πιθανό μέλλον
επιθυμητό μέλλον

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Το αριστερό μέρος της χρονογραμμής, με αφετηρία την περίοδο της βιομηχανικής επανάστασης, αντιπροσωπεύει το παρελθόν και φτάνει στις τάσεις όπως διαμορφώνονται σήμερα στο ζήτημα των κλιματικών αλλαγών. Εδώ οι μαθητές μπορούν να σημειώσουν (ζωγραφίσουν, δημιουργήσουν κολλάζ με φωτογραφίες άρθρα …) γεγονότα (milestones) που θεωρούν καθοριστικά στην αλλαγή του κλίματος και στη διαμόρφωση της σημερινής κατάστασης.

Ατομικά ή συλλογικά, με βάση τις σημερινές τάσεις, οι μαθητές καλούνται να συμπληρώσουν το πιο «πιθανό» σενάριο, να εικάσουν μελλοντικά συμβάντα και τάσεις 100-200 χρόνια μετά. Αυτό μπορεί να γίνει σε τοπικό επίπεδο, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο (ή και στα τρία επίπεδα)

Σε επόμενο στάδιο οι μαθητές συμπληρώνουν τη γραμμή με το «επιθυμητό σενάριο», να περιγράψουν καταστάσεις και να φανταστούν εξελίξεις, που οι ίδιοι θα ήθελαν να συμβούν στο μέλλον, σε σχέση με την αλλαγή του κλίματος.

Στο τέλος, σε ολομέλεια η σε ομάδες συζητάμε τι ενέργειες χρειάζονται ώστε να «στραφεί» το πιθανό σενάριο προς το αντίστοιχο επιθυμητό. Οι ενέργειες αυτές μπορεί να αφορούν τη διεθνή κοινότητα (π.χ. ΟΗΕ), να είναι σε επίπεδο κράτους, όπως και ατομικές δράσεις. Εδώ αναδεικνύονται ζητήματα συλλογικής και ατομικής δυνατότητας στη διαμόρφωση του μέλλοντός μας (locus of control) που είναι εξαιρετικά σημαντικά στην ΠΕ και ιδιαίτερα στην ΕΑΑ.



ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Η δραστ/τα μπορεί να επαναληφθεί σε διάφορα στάδια ενός εκπαιδευτικού προγράμματος για την κλιματική αλλαγή, καθώς οι προτάσεις των μαθητών αναμένεται να εμπλουτίζονται μετά τη μελέτη του ζητήματος και έτσι τα εναλλακτικά μελλοντικά σενάρια να διευρύνονται.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Hicks, D. W. (2006) Lessons for the Future: the missing dimension in education, Oxford: Trafford Publishing.
Alampei A. & Scoullos M., “Educational Material ‘Waste in our life’-Educators’ book”, MIO-ECSDE, 2007 και ιδιαίτερα η παράγραφος αφιερωμένη στο locus of control, διαθέσιμο στο www.medies.net

ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2:
Αυτή η φωτογραφία, πόσο βιώσιμη είναι;

Για την εκπαιδευτικό: Σχετικά με τη Βιωσιμότητα και τη Βιώσιμη ανάπτυξη υπάρχουν πάνω από 300 ορισμοί. Το ζητούμενο για την εκπαιδευτικό και τα παιδιά δεν είναι να απομνημονεύσουν κανένα ορισμό, αλλά να κατανοήσουν το όλο πλαίσιο προβληματισμού. Βιωσιμότητα είναι ένα σύνολο συνθηκών και τάσεων σε ένα δεδομένο σύστημα που έχουν τη δυνατότητα να υπάρχουν στο διηνεκές. Βιώσιμη Ανάπτυξη (ΒΑ) είναι μια κατευθυνόμενη διαδικασία διαρκούς καινοτομίας και συστημικής αλλαγής στην κατεύθυνση της Βιωσιμότητας. Τα ιδανικά στα οποία βασίζεται η ΒΑ είναι κυρίως κοινωνικοί στόχοι, όπως η φροντίδα για το περιβάλλον, η κοινωνική ισότητα, η δικαιοσύνη και η ανοχή, η ποιότητα ζωής για όλους τους ανθρώπους της σημερινής και των επόμενων γενιών. Στις δημοκρατικές κοινωνίες η ΕΒΑ δημιουργείται μέσα από μια διαδικασία δημόσιας συμμετοχής.

Στόχοι:
Ÿ Να αποσαφηνίσουν και να κατανοήσουν την έννοια της βιωσιμότητας
Ÿ Να ανταλλάξουν απόψεις και να κατανοήσουν με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορούμε «να διαβάσουμε» / «να μεταφράσουμε» μια φωτογραφία, ένα αντικειμενικό γεγονός, ένα κοινωνικό στιγμιότυπο
Ÿ Να αντιληφθούν ότι στα κοινωνικά τεκταινόμενα τα πράγματα δεν είναι μαύρο-άσπρο και ότι τα προσωπικά μας φίλτρα είναι τα γυαλιά μέσα από τα οποία ερμηνεύουμε τον κόσμο

Προετοιμασία/ Απαραίτητα Υλικά:
Επιλέγουμε έγχρωμες φωτογραφίες από ημερήσιο και περιοδικό τύπο και υπολογίζουμε να υπάρχει μια φωτογραφία ανά δύο άτομα. Στην περίπτωση της θεματικής της «πόλης» μεταξύ των φωτογραφιών που μπορείτε να επιλέξετε θα μπορούσαν να είναι αυτές που αναδεικνύουν την αλληλοσυσχέτιση της πόλης με διάφορα ζητήματα (περιβάλλον, άνθρωπος, κοινωνικές σχέσεις, τρόποι μεταφοράς, καθημερινές συνήθειες κλπ). Χαράσσουμε μια πραγματική ή νοητή γραμμή στο πάτωμα (ή στο χώμα αν το εργαστήριο γίνεται έξω) που έχει δύο άκρα, το ένα είναι το ΒΙΩΣΙΜΟ και το άλλο ΚΑΘΟΛΟΥ ΒΙΩΣΙΜΟ.

Διαδικασία:
Παρακαλούμε τα παιδιά να χωριστούν σε ζευγάρια-όχι με τους φίλους τους-προτιμάμε να διαλέξουν ένα μαθητή/ μια μαθήτρια που δεν ξέρουν.
Αφού χωρισθούν σε δυάδες μοιράζουμε από μια φωτογραφία σε κάθε ζευγάρι και τους δίνουμε 5-10΄ να συζητήσουν μεταξύ τους και να αποφασίσουν πόσο βιώσιμη είναι ή όχι η φωτογραφία και να είναι σε θέση να δικαιολογήσουν την άποψή τους αυτή. Μετά πρέπει να την τοποθετήσουν σε αυτή τη γραμμή ανάλογα με το πώς την κρίνουν. Όλα τα παιδιά περνάνε εμπρός από τις φωτογραφίες και ακούνε την παρουσίαση της κάθε ομάδας. Όλες οι απόψεις είναι σεβαστές και αποδεκτές, δεν υπάρχει σωστό /λάθος, οι χιουμοριστικές αναγνώσεις ενθαρρύνονται. Ακολουθεί συζήτηση/ αναστοχασμός στην ολομέλεια.

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

B. Συμπεριφορές & Δράσεις σχετικά
με την Πόλη

Ηλικίες
> 12 ετών

Διάρκεια
~1 ώρα

Στόχος
Να αναλυθούν και να ιεραρχηθούν οι συμπεριφορές και οι δράσεις –σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο - όσο αφορά την πόλη μας.
Εργαλεία / Υλικά
Χαρτόνια Α3, κάρτες ή post-it, χαρτοπίνακας, μολύβια

Δραστηριότητα
Α. Οι μαθητές χωρίζονται σε μικρές ομάδες. Σε κάθε ομάδα δίνεται ένα σύνολο από εννέα (9) κάρτες (ή εναλλακτικά post-it) που αναγράφουν συγκεκριμένες πράξεις και συμπεριφορές από τους πολίτες που σχετίζονται με την πόλη.

Β. Οι ομάδες κατηγοριοποιούν τις κάρτες σε:
- Δράσεις που αναφέρονται στον ατομικό τρόπο ζωής π.χ. δεν ακούω δυνατά μουσική σε ώρες κοινής ησυχίας, και
- Δράσεις που εμπεριέχουν τη συνεργασία με άλλους ή ακόμα και την προσπάθεια να πείσω άλλους π.χ. καμπάνια για να πειστεί το τοπικό συμβούλιο να εγκρίνει ποδηλατόδρομους.

Γ. Οι ομάδες αποφασίζουν ποιες δράσεις θεωρούν ως πιο αποτελεσματικές ή έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση.

[Γρήγορα θα φανεί ότι ο τρόπος ζωής του κάθε ατόμου και οι προσωπικές μας επιλογές έχουν μεγάλη σημασία. Από την άλλη πλευρά, οι αλλαγές εξαρτώνται σαφώς και από τη συλλογική δράση των ατόμων]

Στην ομάδα, οι μαθητές ιεραρχούν τις δράσεις σε ένα ‘σχήμα-διαμάντι’ ως εξής: Τοποθετούμε στην αρχή (θέση 1) τη κάρτα-δράση που θεωρούμε ως πιο σημαντική - Τοποθετούμε από κάτω τις δύο λίγο πιο (από την 1η ) σημαντικές δράσεις (θέση 2), από κάτω τις τρεις δράσεις λιγότερο σημαντικές μέχρι που στη θέση 5 γράφουμε τη δράση που θεωρούμε ως λιγότερο σημαντική. Το τελικό μας σχήμα (αφού κολλήσουμε τις κάρτες πάνω στο χαρτόνι) πρέπει να είναι περίπου όπως αυτό που ακολουθεί:


1
2 2
3 3 3
4 4
5
γ) Οι ομάδες παρουσιάζουν στους υπόλοιπους τα ‘διαμάντια’ τους, δίνοντας εξηγήσεις για τις επιλογές τους. Ακολουθεί συζήτηση και σχόλια στη σύγκριση των ‘διαμαντιών’ των ομάδων.

* Προτείνεται στους εκπαιδευτικούς να εφαρμόσουν μια τέτοια δραστηριότητα αφού έχει προηγηθεί συζήτηση, ενημέρωση ή και δραστηριότητα σχετικά με το περιβάλλον & την ποιότητα ζωής, κ.ά.)
* Μέσα από την ιεράρχηση και τη συζήτηση ‘φανερώνονται’ τα κριτήρια πίσω από την ιεράρχηση και τις επιλογές των μαθητών για το ποιες θεωρούν ως τις πιο σημαντικές δράσεις και μπορούμε να διακρίνουμε τις ‘τάσεις’ στα κριτήρια που έχουν, τα οποία μπορεί να είναι μεταξύ άλλων:
Αποτελεσματικότητα
Κόστος (προσωπικό/υλικό)
Ρεαλισμός
Εμπόδια/Απαιτήσεις,
κ.λπ.

Παραδείγματα δράσεων είναι ενδεικτικά οι ακόλουθες. Εναλλακτικά, μπορούν να προκύψουν μέσα από καταιγισμό ιδεών των μαθητών.


Προτίμηση αστικών συγκοινωνιών ή ακόμα και περπάτημα & ποδήλατο όσο το δυνατόν συχνότερα.

Πράσινη ανάπτυξη.

Συνεργασία μεταξύ Κυβερνήσεων.


Συνεργασία μεταξύ των σχετικών κρατικών υπηρεσιών.

Παροχή πρόσβασης στην πληροφόρηση και τη δικαιοσύνη.

Εφαρμογή κατάλληλης νομοθεσίας &
παροχή κινήτρων από το κράτος για “οικο-αλλαγές” .

κλπ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ

A. Επιπτώσεις των συνηθειών μας
στο περιβάλλον που ζούμε.

Ηλικίες
> 10 ετ.

Διάρκεια
~ 2 h

Στόχος
- Να εισάγουμε την ομάδα σε επιπτώσεις που έχουν οι συνήθειές μας και συγκεκριμένα, στο πως επηρεάζουν τις ζωές των κατοίκων σε διαφορετικές ‘γωνιές’ του πλανήτη.

Εργαλεία / Υλικά
•Σχετική Παρουσίαση (βλ. αρχείο Power Point)
• Φωτοτυπίες των case studies
• Χαρτιά και χαρτόνια A4, Α3, μολύβια και χρώματα

Δραστηριότητα
Α. Γίνεται προβολή ταινίας σε όλη την ομάδα. Γίνεται μια γενικότερη συζήτηση στο τι παρουσιάζεται στην προβολή, περιλαμβάνοντας στοιχεία όπως:
• Ποιες επιπτώσεις παρουσιάζονται;
• Σε τι μπορεί να οδηγήσουν;
• Είναι ίδιες στις διαφορετικές χώρες;
• Πως αντιμετώπισαν την κατάσταση οι άνθρωποι στις ιστορίες;
• κ.λπ.


Στην περίπτωση που η ομάδα επιθυμεί να δει ξανά την προβολή θα πρέπει να επαναληφθεί.

Β. Σε μικρές ομάδες, οι μαθητές επιλέγουν μία περίπτωση (ανά ομάδα) για την οποία θα δουλέψουν και θα δημιουργήσουν μία ακολουθία (σειρά) από 4 ως 5 γεγονότα της ιστορίας (storyboard) τα οποία θα ‘εικονογραφούν’ & ερμηνεύουν την ιστορία.

π.χ. Στην ιστορία της Tara το storyboard θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα εξής γεγονότα: Καλλιέργεια – Πλημμύρα στον αγρό - Δυσκολίες της οικογένειας – Μετακίνηση του σπιτιού – Ξηρασία.

Γ. Οι ομάδες επιλέγουν λέξεις-κλειδιά που περιγράφουν το κάθε «καρέ»/γεγονός της ιστορίας στην οποία δουλεύουν. Μπορούν, εκτός από τις λέξεις να φτιάξουν και σχετικά σκίτσα τα γεγονότα (χαρτιά Α4 ή Α3).
Κάθε καρέ θα πρέπει να περιλαμβάνει:
Τίτλο,
Περιγραφή, 1-2 προτάσεις και σκίτσα
Υπότιτλο, μία πρόταση που προετοιμάζει το επόμενο καρέ.
(!) Ενδιαφέρον θα έχει τα καρέ να συμπεριλαμβάνουν (όπου είναι δυνατό) ‘speech bubbles’ (συννεφάκια με τις σκέψεις) των ηρώων σε κάθε καρέ που θα περιέχουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα των ηρώων σε κάθε ‘σεκάνς’.
Το τελευταίο καρέ μπορεί να περιγράφει το μέλλον της ιστορίας όπως θα ήθελε η ομάδα να εκτυλίσσεται.

Δ. Κάθε ομάδα παρουσιάζει το storyboard που έφτιαξε στους υπόλοιπους (μέλος ομάδας/καρέ) και περιγράφει τι συνέβη στον πρωταγωνιστή.
Επιπλέον, εξηγεί το τέλος που έδωσε στην ιστορία. (debrief)
Ακολουθούν σχόλια, ερωτήσεις και συζήτηση από τις υπόλοιπες ομάδες – Γίνεται η σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών ιστοριών αναφορικά με:
- Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ήρωες;
- Με ποιο τρόπο επηρεάζονται οι ζωές τους;
- Με τι τρόπους αντιδρούν;
- ...

Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη ως προς τις λειτουργίες της δραστηριότητα καθώς περιλαμβάνει:
- Μελέτη περίπτωσης (case-study)
- Ανάλυση της ιστορίας σε διαφορετικούς χρόνους (παρελθόν – παρόν - μέλλον)
- Αξιοποίηση δημιουργικής σκέψης, καταιγισμού ιδεών και κριτικής σκέψης μέσα στις ομάδες
- Χρήση ποικίλων δεξιοτήτων (σκιτσογράφηση, γραφή τίτλων, προφορική και σωματική παρουσίαση, κ.λπ.)
- Ενσυναίσθηση (τι σκέφτονται, τι νιώθουν οι ήρωες των ιστοριών, πως αντιδρούν, κ.λπ.)


Βιβλιογραφία
- www.oxfam.org.uk/education/resources/effects
- Denison G. (1995) “Storyboarding: A brief description of the process”, EC 304008, ERIC.