• ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΠΡΟΚΥΨΕΙ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (ΕΡΓΑΣΙΕΣ-ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ-ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΗΣ Δ/ΝΣΗΣ Π.Ε. Γ΄ ΑΘΗΝΑΣ
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΦΥΤΑ - ΔΕΝΤΡΑ- ΣΠΟΡΑΚΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΦΥΤΑ - ΔΕΝΤΡΑ- ΣΠΟΡΑΚΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2012

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ

Αρωματικά φυτά και βότανα

ΣΚΟΠΟΙ – ΣΤΟΧΟΙ:

Να γνωρίσουμε τα αρωματικά φυτά της Ελλάδας, να τα καλλιεργήσουμε και να μάθουμε τη χρησιμότητα τους. Να ξεχωρίζουμε τα βότανα από τα κοινά φυτά και να βρούμε μεθόδους για θεραπευτικές χρήσεις τους.
Να μάθουν οι μαθητές να εργάζονται συλλογικά, να συλλέγουν πληροφορίες, να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

Γνωρίσαμε τα είδη των φυτών και φυτέψαμε σε γλάστρες αρωματικά φυτά και βότανα παρακολουθώντας την ανάπτυξη τους. Συλλέξαμε πληροφορίες για κάθε ένα φυτό που εξετάσαμε. Συγκεντρώσαμε αρωματικά φυτά και βότανα από διάφορα μέρη της Ελλάδας, τα καταγράψαμε και τα αποξηράναμε.
Μάθαμε για τους τρόπους παρασκευής των βοτάνων (έγχυση, βάμμα, κομπρέσα, κατάπλασμα, λάδι βοτάνων, αλοιφή, εισπνοή, σιρόπι κ.α).
Γνωρίσαμε τις χρήσεις των βοτάνων για την περιποίηση των μαλλιών, τη στοματική υγεινή, του δέρματος κ.α.
Μελετήσαμε ιδιαίτερα τα θεραπευτικά βότανα του Πηλίου. Επίσης μιλήσαμε για τη χρήση των βοτάνων στα μοναστήρια και στην ιατρική.
Συλλέξαμε παροιμίες, αινίγματα και λαϊκές εκφράσεις όπως:
¨ Για χάρη του βασιλικού ποτίζεται και η γλάστρα¨
¨Αναπαύεται στις δάφνες του¨
¨Μαντζουράνα στο παραθύρι, γαϊδαρος στο κεραμίδι¨ κ.α
Κάναμε συλλογές ποιημάτων που αναφέρονται στα αρωματικά φυτά και βότανα και τραγουδήσαμε τραγούδια σχετικά όπως:¨Μαρίνα¨του Ο.Ελύτη ¨Βάρκα στο γυαλό¨του Μ. Θεοδωράκη κ.α.
Δημιουργήσαμε το σταυρόλεξο των βοτάνων, είπαμε κρητικές μαντινάδες και λαϊκά παιχνίδια ( Το φασκόμηλο).


ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ:

Έκθεση των αποξηραμένων φυτών αλλά και των φυσικών, μαζί με τις εργασίες μας στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας.


ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:

Τα αποτελέσματα ήταν θετικά। Οι μαθητές γνώρισαν τον πλούτο των αρωματικών φυτών της πατρίδας μας και χάρηκαν τις εργασίες τους.

ΣΧΟΛΕΙΟ: 3ο Δημοτικό Σχολείο Χαϊδαρίου
ΤΑΞΗ: ΣΤ1 αριθμός μαθητών 13
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Παρίση-Ατματζίδη Ελένη
ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Νοέμβριος 2004- Μαϊος 2005

ΚΟΛΛΑΖ ΚΑΙ ΤΥΠΩΜΑΤΑ ΜΕ ΦΥΛΛΑ ΚΑΙ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

Κολλάζ και τυπώματα με φύλλα και λουλούδια
Δραστηριότητες : Κατασκευές


Χρησιμοποιήστε τα πιο απλά υλικά - τα φύλλα του κήπου, του πάρκου ή απο τις γλάστρες της βεράντας σας για φτιάξετε ένα όμορφο κολλάζ!
θα χρειαστείτε:
ψαλίδι
χρώματα (υγρές τέμπερες = gouache, ειδικές για παιδιά - θα τα βρείτε στα καταστήματα Αrt&Hobby)
4-5 άσπρα χαρτιά & αν το επιθυμείτε και χαρτόνι (ή συσκευασία απο κόρνφλέικς)
άσπρη κόλλα κρυσταλλιζέ (απο χρωματοπωλείο) ή αλευρόκολλα (ανακατέψτε λίγο αλεύρι με νερό σε πυκνότητα χυλού-κρέμας γάλακτος, αφήστε να πάρει μια βράση για να δέσει και να γίνει σαν πηχτή κρέμα)
Στην επόμενη βόλτα στο πάρκο, θυμηθείτε να πάρετε μαζί σας ένα σακουλάκι και ένα ψαλίδι (αν έχετε και παιδικό πάρτε και αυτό μαζί). Μαζί με το παιδί σας κόψτε φύλλα και λουλούδια - τα πιό απλά λουλουδάκια που φυτρώνουν παντού εώς και τριαντάφυλλα, μεγάλα και μικρά φυλλαράκια και βάλτε τα στο σακουλάκι.
Στο σπίτι κόψτε ένα χαρτόνι ή ένα χαρτί σε ότι σχήμα θέλετε (π.χ.λουλούδι) ή απλώς ένα τετράγωνο χαρτί.
Aπλώστε λίγες σταγόνες χρώμα σε ένα πλαστικό πιατάκι, και βουτήξτε τα φύλλα ή και λουλούδια στο χρώμα.
Tυπώστε με αυτά επάνω στο χαρτόνι ή χαρτί πολλές φορές.
Τα τυπώματα βγαίνουν καλύτερα εάν τοποθετήσετε με πινέλο το χρώμα ή πολλά χρώματα επάνω στο φύλλο!
Όταν τελειώσετε τα τυπώματα, κολλήστε τα φύλλα και τα λουλούδια, ακόμα και τα χρωματισμένα, επάνω στο χαρτόνι σας !

ΤΟ ΣΠΟΡΑΚΙ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ- ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΘΕΜΑ: "ΤΟ ΣΠΟΡΑΚΙ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ"

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Η φύση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προέλευσης και συνέχισης της ζωής του ανθρώπου. Φύση και άνθρωπος ή άνθρωπος και φύση αποτελούν ένα αδιαίρετο όλο. Ξεκινώντας με το παραπάνω σκεπτικό και δεδομένη την αγάπη μας για τη φύση αισθανθήκαμε μεγάλη χαρά όταν μας δόθηκε η ευκαιρία να δουλέψουμε μέσα απ' αυτήν και γι' αυτήν. Η συμμετοχή μας σ' ένα περιβαλλοντικό πρόγραμμα ήταν μια ομόφωνη απόφαση και των δύο τάξεων της Α' και της Β' του δημοτικού σχολείου Παρανεστίου στο σχολικό έτος 2004 - 2005. Ο χρόνος διάρκειας του προγράμματος ήταν από 15 Ιανουάριου έως 8 Ιουνίου του 2005.


ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΙΤΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Αφορμή στάθηκαν κάποιοι σπόροι βελανιδιάς που μάζεψαν τα παιδιά σ' ένα σχολικό περίπατο. Μετά από συζήτηση ο τίτλος της εργασίας μας ορίστηκε "Το σποράκι πηγή ζωής - Παραδοσιακές ποικιλίες"
ΣΤΟΧΟΙ
• Να μάθουν τα παιδιά να δουλεύουν ομαδικά και συνεργατικά.• Να περάσουμε όμορφα μέσα από "φυσικές" διαδικασίες.• Η γνωριμία των μαθητών με τις ντόπιες ποικιλίες του τόπου τους.• Να συνειδητοποιήσουν την ευθύνη που έχουν απέναντι στις παραδοσιακές ποικιλίες.• Να συνειδητοποιήσουν ότι είναι οι αυριανοί συνεχιστές της κληρονομιάς των σπόρων.• Να καλλιεργήσουν πνεύμα συνεργασίας, αυτενέργειας, αλληλεγγύης και ενεργητικής συμμετοχής.• Να ασκηθούν στην παρατήρηση καταγραφή και οργάνωση στοιχείων. • Να ασκηθούν στην καλλιέργεια των φυτών σε γλάστρες ή κήπους.• Να ανακαλύψουν τα στάδια ανάπτυξης και το βιολογικό κύκλο των φυτών μέσω της εμπειρίας.• Να αναπτύξουν οικολογικά ενδιαφέροντα.• Να προσφέρουμε ένα μικρό λιθαράκι στην οικοδόμηση μιας οικολογικής στάσης ζωής.
ΟΡΓΑΝΩΣΗ
Γενικά η οργάνωση ενός προγράμματος είναι μια πολύπλοκη διαδικασία πόσο μάλλον ενός περιβαλλοντικού προγράμματος που μπορεί να πάρει μεγάλες διστάσεις. Μέσα από ένα σχεδιασμό με συγκεκριμένους στόχους μπορέσαμε να οργανώσουμε τις δραστηριότητες μας και να μην έχουμε μεγάλες τροποποιήσεις ή ανατροπές.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Επαφή των παιδιών με τους σπόρους.
Ελάτε να φάμε σπόρους...

Φύτρα: μια πλούσια τροφή...
2. Συλλογή σπόρων (από το σπίτι, από την αυλή, από το δάσος).3. Συλλογή ντόπιων ποικιλιών.
Φτιάχνουμε τη συλλογή μας...
4. Κατασκευή σπορολόγιου με 100 περίπου ποικιλίες.
Το σπορολόγιό μας...
5. Ταξινόμηση σπόρων με βάση το μέγεθος, το χρώμα, σπόροι που τρώγονται κ.λπ.
Στα χέρια σας κρατάτε το μέλλον των σπόρων...
6. Κατασκευή σπορείου με παραδοσιακούς σπόρους.7. Ομιλία και θεατρικό παιχνίδι με θέμα "ντόπιες ποικιλίες" από τον κ. Σαϊνατούδη Παναγιώτη συντονιστή του Πελίτι (Μη Κυβερνητική Οργάνωση για τη συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών)8. Συνεργασία με το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - Τράπεζα Γενετικού Υλικού. Ομιλία και προβολή διαφανειών από τον κ. Στ. Σαμαρά. 9. Συνεργασία με το Κ.Π.Ε. Παρανεστίου.10. Συνεργασία με τη ζωγράφο Α. Μάνδραλη για την εικονογράφηση παραμυθιού. 11. Σπόροι - Φυτά και Τέχνη. Τραγούδια, θεατρικά, πίνακες ζωγραφικής κατασκευές με σπόρους κ.λπ. 12. Κατασκευή μακέτας με θέμα: οι σπόροι στις τέσσερις εποχές. 13. Δημιουργία αφίσας με θέμα το σποράκι.14. Κατασκευή ανάγλυφου πίνακα με θέμα: πώς ταξιδεύουν οι σπόροι. 15. Επιτραπέζιο παιχνίδι και παζλ με θέματα εικόνες και γνώσεις από τους σπόρους και το μεγάλωμα τους. 16. Συμμετοχή στις εκδηλώσεις της 7ης Απριλίου ως μέρα αφιερωμένη στις ντόπιες ποικιλίες. Διανομή των φυτών στους παρευρισκόμενους, θεατρικά και τραγούδια σχετικά.17. Μαγειρεύοντας τους σπόρους, παραδοσιακές συνταγές και γεύσεις.18. Επιστροφή των σπόρων στη γη με τη μέθοδο του Μ. Φουκουόκα (τύλιγμα των σπόρων μέσα σε αργιλόχωμα.)
Επιστρέφουμε τους σπόρους στη γη...


Στο πρόγραμμα μας ήταν και η δημιουργία λαχανόκηπου. Δεν πραγματοποιήθηκε όμως εξαιτίας των έργων διαμόρφωσης του προαυλίου χώρου.
ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΜΑΣ
Ένα από τα πιο ευχάριστα κομμάτια της δουλειάς μας ήταν όταν τα παιδιά περίμεναν κάποιον άνθρωπο εκτός σχολικού κύκλου να τους μιλήσει για το πρόγραμμα που δουλεύουν. Η χαρά των παιδιών ήταν μεγάλη καθώς περίμεναν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το τέλος της επίσκεψης συζητούσαν για μέρες. Οι άνθρωποι που μας επισκέφτηκαν και τους ευχαριστούμε για τη βοήθεια και τη χαρά που έδωσαν σε μας και τα παιδιά ήταν:
Ο κ. Σαϊνατούδης συντονιστής του Πελίτι (Το Πελίτι είναι μία μη κυβερνητική οργάνωση με βασικό σκοπό τη συλλογή διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών και εδρεύει στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου)
Ψάχνουμε για σπόρους στη φύση...
Ο κ. Π. Σαϊνατούδης μίλησε στα παιδιά για τις ντόπιες ποικιλίες τους έδειξε ζωντανούς σπόρους και φωτογραφίες. Συνόδευσε τα παιδιά σ' έναν περιβαλλοντικό περίπατο όπου με τη βοήθειά του έγινε η αναγνώριση και συλλογή διάφορων σπόρων άγρια τριανταφυλλιά, ακακία Κωνσταντινουπόλεως κ.ά.
Αυτό που ενθουσίασε πιο πολύ απ' την επίσκεψη του ήταν το θεατρικό παιχνίδι που έπαιξε με τα παιδιά.
Θεατρικό με τον κ. Σαϊνατούδη...
Το θεατρικό παιχνίδι χωρίζεται σε τρία μέρη:
Α) Τα παιδιά κουλουριάζονται και γίνονται σπόροι που κοιμούνται στην αγκαλιά της γης το χειμώνα, σιγά - σιγά (μέσω της μουσικής που ακούγεται) τα "σποράκια" ξυπνούν και απλώνουν τις "ρίζες" τους και τα "κλαδιά" τους αναζητώντας τον ήλιο και το νερό και έτσι μεγαλώνουν.
Β) Τα παιδιά σχηματίζουν ζευγάρια. Το ένα παιδί είναι το φυτό και το άλλο ο καλλιεργητής που το σκαλίζει, το ποτίζει, το κλαδεύει και του δίνει αγάπη. Μετά τα παιδία αντιστρέφουν τους ρόλους τους έτσι ώστε όλοι να γίνουν καλλιεργητές και όλοι φυτά.
Γ) Τα παιδιά φυτά - δέντρα μένουν ακίνητα στη μέση ενός κύκλου και τα υπόλοιπα στέλνουν την αγάπη τους μ' ένα τραγούδι.
Η επίσκεψη του κ. Σαϊνατούδη δεν περιορίστηκε σε μία και μόνη φορά. Καθ' όλη τη διάρκεια του προγράμματος ήταν δίπλα μας να μας στηρίζει και να μας βοηθάει με τις γνώσεις του. Σημαντική η βοήθεια του στο φύτεμα και μεγάλωμα ντόπιων ποικιλιών σε γλαστράκια που μοιραστήκαν αργότερα στους καλεσμένους της γιορτής μας.
Επίσκεψη του κ. Σαϊνατούδη στην τάξη...
Φυτέψαμε και μοιράσαμε:24 γλαστράκια με μελιτζάνες, 60 με ντομάτες, 48 με πιπεριές, 40 με κολοκυθάκια,24 με καρπούζι και πεπόνια, 24 με αγγουράκια, 8 με μαρούλι, 8 με λάχανο, 8 με σέλινο, 50 με φράουλες κ.ά. Συνολικά 300 περίπου φυτά.
Τα παιδιά φροντίζουν τα φυτά τους...

Επίσκεψη της ζωγράφου και καθηγήτριας στην Αρχιτεκτονική σχολή Ξάνθης κ. Α. Μάνδραλη
Η κ. Γίδα Σοφία θέλοντας να προσεγγίσει και διαφορετικά το θέμα της εργασίας μας έγραψε ένα παραμύθι με τίτλο "Ο Λεπτοκαράκης κι η μικρή νεράιδα".
Το παραμύθι αφού διαβάστηκε και συζητήθηκε με τα παιδιά αποφασίσαμε να το εικονογραφήσουμε. Η κ. Μάνδραλη ήταν αυτή που καθοδήγησε, εμψύχωσε και βοήθησε τα παιδιά στην εικονογράφηση του παραμυθιού. Το αποτέλεσμα της εργασίας των παιδιών ήταν εκπληκτικό. Τα παιδιά ενθουσιαστήκαν όταν τους μοιράστηκε σε βιβλιαράκι το παραμύθι που τα ίδια εικονογράφησαν.

Ο ΛΕΠΤΟΚΑΡΑΚΗΣ ΚΑΙ Η ΜΙΚΡΗ ΝΕΡΑΪΔΑ

Εικονογραφώντας το παραμύθι μας με τη βοήθεια της ζωγράφου κ. Α. Μάνδραλη...
Επίσκεψη του κ. Σ. Σαμαρά εκπρόσωπου της Τράπεζας Γενετικού Υλικού, του εθνικού φορέα για το φυτογενετικό υλικό της χώρας
Ο κ. Σ. Σαμαράς παρουσιάζει το θέμα των ντόπιων ποικιλιών στους αυριανούς καλλιεργητές...
Όταν ανακοινώθηκε στα παιδιά ότι θα έρθει κάποιος να τους μιλήσει για τους παραδοσιακούς σπόρους από την Τράπεζα Γενετικού Υλικού όλα είχαν την ίδια απορία: Τι είναι αυτό;
Η απάντηση δόθηκε από τον ίδιο τον κ. Σαμαρά στην αρχή της εισήγησης του. Τα παιδιά στη συνέχεια παρακολούθησαν την ανάπτυξη του σπόρου μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή και είδαν διαφάνειες με παραδοσιακές ποικιλίες σπόρων.
Επισκέψεις σε χώρους εκτός σχολείου
Το περιεχόμενο της εργασίας μας, μας έδωσε τη δυνατότητα να φύγουμε από τις τάξεις και να βρεθούμε στη φύση, στους κήπους, στο Κ.Π.Ε Παρανεστίου κοντά στους παππούδες και τις γιαγιάδες μας.Από τη φύση συλλέξαμε, φυτέψαμε και "πετάξαμε" σπόρους.
Επισκεφτήκαμε κήπους όπου είδαμε πώς μεγαλώνουν ντόπιες ποικιλίες σε διάφορες χρονικές στιγμές.
Επισκέψεις σε κήπους...


Επισκεφτήκαμε το Κ. Π. Ε Παρανεστίου προκειμένου να δούμε στα στερεοσκόπια το εσωτερικό μέρος των σπόρων που άρχισαν να φυτρώνουν κατά τη διάρκεια ενός πειράματος μας.
Επισκεφτήκαμε τους ντόπιους κατοίκους για να μάθουμε για τη συλλογή, διατήρηση και συνέχιση των ντόπιων σπόρων. Συμπληρώσαμε μαζί τους ένα ενδιαφέρον ερωτηματολόγιο και είδαμε τους κήπους τους κατά τη διάρκεια της φύτευσης αλλά και όταν υπήρχαν πλέον ώριμα φυτά.
Πο, πο! Έτσι φυτρώνουν οι σπόροι; Πες μου γιαγιά,γιατί ντόπιους σπόρους;
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ
Χωρίς τη συμπαράσταση και συνεργασία και άλλων ατόμων ή ομάδων η εργασία μας θα ήταν φτωχότερη. Γι' αυτό και τους ευχαριστούμε. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος και προκειμένου να επιτευχθεί η υλοποίηση του συνεργαστήκαμε με:Α) μεμονωμένα άτομα: κ. Α. Μάνδραλη, κ. ΑντώνογλουΒ) ομάδες: γονείς, μαθητές Δ' τάξηςΓ) φορείς:- Κ.Π.Ε. Παρανεστίου- Κ.Π.Ε. Καστοριάς (συμμετέχουμε στο δίκτυο "Βιοποικιλότητα - Το Εργαστήρι της ζώης" )- Εναλλακτική Κοινότητα Πελίτι- ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Τράπεζα Γενετικού Υλικού- Δήμο Παρανεστίου
ΧΩΡΟΙ ΠΟΥ ΚΙΝΗΘΗΚΑΜΕ
Το σποράκι στην:- Τέχνη- Φυσική αγωγή (παιχνίδια)- Επαγγέλματα- Λογοτεχνία (παραμύθι)- Μουσική- Γλώσσα- Μαθηματικά- Αισθητική αγωγή- Φύση
Μαθηματικά
Οι πράξεις της μέτρησης, πρόσθεσης και αφαίρεσης με τη βοήθεια σπόρων έγιναν προσιτό παιχνίδι για τα παιδιά της Α' και Β' δημοτικού.Επίσης "σπόροι" χρησιμοποιήθηκαν για να αντικαταστήσουν άλλα αντικείμενα σε διάφορα προβλήματα μαθηματικών.
Μουσική
Ακούσαμε, μάθαμε, χορέψαμε, δραματοποιήσμαε με τη μουσική.Με τη βοήθεια μιας κασέτας που φτιάξαμε με παιχνίδια και παιχνιδοτράγουδα διασκεδάσαμε με στίχους και μουσική διαφορετικούς από τους συνηθισμένους που έχουν να κάνουν με μπιζέλια, ντομάτες, λεμόνια κ.ά.
Σας αναφέρουμε μερικούς από τους τίτλους των τραγουδιών:• Η ντομάτα το κρεμμύδι• Ο πρίγκιπας Λεμόνης• Η κρεμμύδω• Ο γάμος του πρίγκιπα Λεμόνη• Η πατάτα.• Ο πόλεμος των ζουζουνιών• Ανεβαίνω στη συκιά• Νεραντζούλα• Το πιο μεγάλο• Λεμονάκι μυρωδάτο• Το χοντρό μπιζέλι
Μουσικά όργανα από φυτά και σπόρους...
Μουσικά όργανα με φυτά - σπόρους:
1) Φτιάξαμε ένα ιδιόφωνο με καρύδια2) Φτιάξαμε μια αυτοσχέδια φλογέρα με καλάμι3) Φτιάξαμε βροχοποιούς με φακές ή άλλους σπόρους4) Ο κ. Γιώργος μας χάρισε ένα έγχορδο μουσικό όργανο (σαν μπαγλαμαδάκι) φτιαγμένο από κολοκύθα5)Χρησιμοποιήσαμε ξερές νεροκολοκύθες για μαράκες
Φυσική αγωγή
Παιχνίδι
Το παιχνίδι αποτελεί ένα θαυμάσιο μέσο για τη μάθηση και την ανάπτυξη διάφορων δεξιοτήτων. Επιλέξαμε λοιπόν κι εμείς διάφορα παιχνίδια που έχουν σαν βάση τους σπόρους η καρπούς και προέρχονται από διάφορα μέρη του κόσμου.
Τα παιχνίδια που έπαιξαν τα παιδιά έμαθαν ότι παίζονται και σε χώρες, μακρινές που άκουγαν για πρώτη φορά.
Παιχνίδια του κόσμου με σπόρους...


Παζλ
Επειδή όμως δεν θέλαμε τα παιδιά ν' "ασκηθούν" μόνο στο "πιάσιμο", "πέταγμα" κ.λπ. φτιάξαμε και παίξαμε μαζί τους και παιχνίδια πιο "πνευματικά". Έτσι φτιάξαμε παζλ με πίνακες ζωγραφικής που έχουν ως θέμα τους φυτά. Φτιάξαμε παζλ με παροιμίες, αινίγματα, παρομοιώσεις με φυτά φτιάξαμε παζλ με τα "δεύτερα" ονόματα των μηνών καθώς επίσης και παζλ για το τι χρειάζεται για να φυτρώσει και ν' αναπτυχθεί ένα φυτό. Έτσι τα παιδιά με αβίαστο και παιγνιώδη τρόπο εμπέδωσαν κάποιες γενικές γνώσεις γύρω από το θέμα των σπόρων.
Παζλ...
Επιτραπέζιο παιχνίδι: "Το σποράκι, ο Τζακ και η φασολιά"
Ο παίκτης πρέπει να βοηθήσει το σποράκι (φασόλι) να φυτρώσει και ν' αναπτυχθεί για να μπορέσει ο Τζακ να σκαρφαλώσει πάνω του. Για να γίνει αυτό περνά από το ένα φύλλο στο άλλο και αποκτά χρήσιμες γνώσεις γύρω από την βλάστηση, ανάπτυξη και καλλιέργεια του φυτού.
Το σποράκι ο Τζακ και η φασολιά...
Τέχνη
Θέλοντας να έχουμε μια διαφορετική προσέγγιση στο θέμα μας και να εισάγουμε κάτι νέο βρήκαμε πίνακες ζωγραφικής που να έχουν θέμα τους τα φυτά - καρπούς και φτιάξαμε μ' αυτούς ένα ταμπλό και παζλ. Στα παιδιά άρεσε η παραπάνω εργασία και τα περισσότερα δεν είχαν προηγούμενη επαφή μ' αυτούς τους πίνακες.
Οι ζωγράφοι και τα θέματα των έργων τους είναι:Βανγ Γκογκ: "Ίριδες", "Κυπαρίσσια", "Ηλιοτρόπια"Ανρί Ρουσσώ: "Τα λουλούδια του ποιητή"Γιάν Μπρέχελ: "Βάζο με λουλούδια"Καραβάτζιο: "Καλάθι με φρούτα", "Νεκρή φύση με λουλούδια και φρούτα"

Αισθητική αγωγή
Λόγω της μικρής ηλικίας των παιδιών οι δραστηριότητες εικαστικού περιεχομένου με θέμα "το σποράκι" είναι προσαρμοσμένες στην ηλικία τους. Φτιάξαμε κατασκευές με σπόρους και "τσόφλια" σπόρων.• Σκαντζόχοιρος με ηλιόσπορους
Κατασκευές με σπόρους...



• Γοργόνα με καλαμπόκι και ρύζι• Τοπίο με σπόρους (ρύζι, φακές κ.ά.) και "τσόφλια"• Κρεμαστό για το λαιμό (που αποτέλεσε και το έμβλημα της ομάδας μας) φτιαγμένο από άσπρο πηλό στο σχήμα λουλουδιού. Τοποθετήσαμε στη μέση του ένα σποράκι από πολύχρωμο καλαμπόκι για ποπ κορν και ζωγραφίσαμε το φύτρωμά του. Το λουλούδι ήταν τρυπημένο σ' ένα σημείο για να περαστεί χρυσή κλωστή και να φορεθεί στο λαιμό. Το φορούσε όλη η ομάδα στη γιορτή των σπόρων.
• Ταμπλό που αναπαριστά το ταξίδι των σπόρων
Πώς ταξιδεύουν οι σπόροι;
• Μακέτα που δείχνει του σπόρους που φυτεύουμε κατά τη διάρκεια των τεσσάρων εποχών
Πού είσαι σποράκι την κάθε εποχή;
• Κατασκευή διακοσμητικών μπουκαλιών με σπόρους (προσκλήσεις)• Κορνίζα με σπόρους• Κουκουβάγια με σπόρους• Ελεύθερη έκφραση- ζωγραφική- Κατασκευή αποκριάτικων μασκών
Τι θα ντυθείτε τις αποκριές;
- Εικονογράφηση παραμυθιού- Τα παιδιά ζωγράφισαν τις προσκλήσεις που στείλαμε για την γιορτή μας.
Λογοτεχνία - Μυθολογία
Στα πλαίσια της λογοτεχνικής προσέγγισης του θέματός μας βρήκαμε παραμύθια και μύθους που σχετίζονται με σπόρους - φυτά και τα διαβάσαμε στα παιδιά.Τα παραμύθια που διαβάσαμε είναι: 1) Η βασιλοπούλα και το μπιζέλι2) Ο Τζακ και η φασολιά3) Η παπαρούνα και η αγριοβιολέττα4) Η Αλίκη και τα λουλούδια5) Η τοσοδούλα6) Η κολοκυθιά και το ξωτικό7) Ο Λεπτοκαράκης κι η μικρή νεράιδα
Ανάγνωση παραμυθιών με σπόρους - φυτά...
Μερικά από τα παραπάνω παραμύθια τα δουλέψαμε και γλωσσικά μέσα από ένα ένθετο βιβλιαράκι που δημιουργήσαμε και έχει τίτλο: "Ασκούμαι και μαθαίνω με τα παραμύθια".
Όπως τα παραμύθια έτσι και οι μύθοι πάντα σαγηνεύουν τη φαντασία των παιδιών. Μιλήσαμε στα παιδιά για τους αρχαίους Έλληνες και την αγάπη τους για τη φύση, για τους θεούς του Ολύμπου και τη θεά της Γεωργίας Δήμητρα και για τους μύθους του Άδωνη, Νάρκισσου, Δάφνης, Υάκινθου και Σύριγγας.


Γλώσσα
Γλωσσικά δουλέψαμε με ποικίλους τρόπους. Από την απλή γραφή του τίτλου σε καρτελάκια και το βάψιμο των γραμμάτων από τα παιδιά έως τη λύση συγκεκριμένων γλωσσικών ασκήσεων και φύλλων εργασίας. Ας πάρουμε με χρονική διαδοχή τις δραστηριότητες και να δούμε τη γλωσσική εξέλιξη. Αρχικά τα παιδιά βάψανε και κολλήσανε τα γράμματα δημιουργώντας τον τίτλο στο ταμπλό της εργασίας μας.
Έγινε γλωσσική ανάλυση των λέξεων "το σποράκι" (ουδέτερο, χαϊδευτικό, ενικός αριθμός), "πηγή" (θηλυκό στον ενικό), "ζωής" (όνομα όπως μια συμμαθήτριας των παιδιών).
Όταν έγινε η συλλογή των σπόρων τα παιδιά ταξινομήσανε και γράψανε τα ονόματα τους σε βαζάκια.
Συγκέντρωση υλικού...
Ψάξαμε και βρήκαμε στην εγκυκλοπαίδεια τη λέξη "σπόρος" και κρατήσαμε το κομμάτι σε αντίγραφο.
Δημιουργήσαμε την "οικογένεια" του σπόρου με λέξεις που σχετίζονται μ' αυτόν.Η «οικογένεια» των σπόρων...
Λύσαμε αινίγματα με σπόρους.Διαβάσαμε παροιμίες και γλωσσοδέτες.Αντιστοιχίσαμε το "παίζω και μαθαίνω".ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ• Φασούλι το φασούλι • έφαγε παχιά φακή• Κάποιο λάκκο έχει • η φάβα• Ο παπάς ο παχύς • θα θερίσεις• Ένα μήλο την ημέρα • γεμίζει το σακούλι• Ό,τι σπείρεις • το γιατρό τον κάνει πέρα
Μιλήσαμε για τα ονόματα των μηνών που σχετίζονται με καλλιεργητικές εργασίες.
Παίξαμε παζλ με παρομοιώσεις, παροιμίες, αινίγματα, αντιστοιχίσεις.Λύσαμε γλωσσικές ασκήσεις από το ένθετο "ασκούμαι και μαθαίνω με τα παραμύθια".
Κάναμε φύλλα εργασίας που αναρτήσαμε στο ταμπλό μας παρμένα από το σποροτετράδιο της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Μια άλλη διάσταση

Κυριολεξία
Το μικρό και φαινομενικά "νεκρό" σποράκι μέσα από κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας δημιουργεί ένα φυτό - μια νέα ζωή.
Το παραπάνω τα παιδιά μας το διδαχθήκαν μέσα από εικονογραφημένα βιβλία, συζητήσεις αλλά κυρίως εμπειρικά μέσω δραστηριοτήτων και πειραμάτων.
Πειράματα: Τοποθετούμε σε βρεγμένο βαμβάκι φακές και φασόλια και βάζουμε τα μπωλ Α στον ήλιο, το Β σε σκοτεινό ντουλάπι και το Γ στο ψυγείο.
Πώς φυτρώνουν οι σπόροι;
Τα παιδιά έκαναν διάφορες εικασίες για τα αποτελέσματα του πειράματος. Αξίζει να σημειώσουμε τις απόψεις των παιδιών της Α' δημοτικού όταν τους ρωτήσαμε τι θα γίνει αν δεν βρέξουμε το βαμβάκι. Η απάντηση όλων των παιδιών εκτός από δύο ήταν: θα φυτρώσουν φυτά στα μπωλ που βρίσκονται στον ήλιο και στο ψυγείο αλλά θα είναι άρρωστα.
Έτσι λοιπόν τοποθετήσαμε και μπολ με στεγνό βαμβάκι για να διαπιστώσουμε τι θα γίνει. Μετά από μέρες τα σποράκια μας άρχισαν να φυτρώνουν και τα παιδιά να κάνουν τις διαπιστώσεις τους:Α. Οι σπόροι που ήταν στον ήλιο ήταν πράσινοι και γεμάτοι υγεία.Β. Οι σπόροι στο ντουλάπι καχεκτικοί και Γ. Οι σπόροι στο ψυγείο δεν φύτρωσαν όπως και οι σπόροι όπου δεν ήταν βρεγμένο το βαμβάκι.
Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε το Κ.Π.Ε. Παρανεστίου μαζί με τα "σποράκια" μας για να δούμε το εσωτερικό τους. Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό είδαμε στα στερεοσκόπια ευδιάκριτα και μεγεθυμένα διπλωμένα φυλλαράκια και ρίζες έτοιμα ν' ανοίξουν.
Μεταφορά:
Ο σπόρος δημιουργεί φυτό - καρπό αυτός όταν γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης του από τον άνθρωπο δημιουργεί μια αλυσίδα επαγγελμάτων που τροφοδοτούνται και συντηρούνται απ' αυτόν. Με το παραπάνω σκεπτικό το σποράκι αποτελεί πηγή οικονομικής ζωής για πολλά επαγγέλματα.
Με τα παιδιά συζητήσαμε για τη διαδικασία παραγωγής σιταριού "από το σιτάρι ως το ψωμί" και λαδιού. Αναφερθήκαμε και σε μερικά επαγγέλματα που έχουν σχέση με τα φυτά, του γεωπόνου, αγρότη, του ανθοπώλη κ.ά.
Ντόπιες ποικιλίες:
Καθ' όλη την πορεία της εργασίας μας οι σπόροι που συλλέξαμε δεν προέρχονταν από το εμπόριο αλλά από τους κατοίκους των περιοχών Παρανεστίου, Μεσοχωρίου, Αηδονόκαστρου...
Προέρχονταν από το μεράκι των παππούδων και γιαγιάδων να τους διατηρήσουν από γενιά σε γενιά.
Τα φυτά της γιαγιάς Ειρήνης...


Η δημιουργία ενός ερωτηματολογίου έδωσε την ευκαιρία σε μας και τα παιδιά μας να επισκεφτούμε τους ανθρώπους που κρατούν τους σπόρους της παράδοσης στα χέρια τους.
Μας άνοιξαν τις καρδιές και τα "πάνινα" σακουλάκια τους και μάθαμε από τις προηγούμενες γενιές πράγματα χρήσιμα για το μάζεμα, τη συντήρηση, τη συνέχεια των ντόπιων ποικιλιών.
Με βάση την προσωπική επαφή και με τη βοήθεια του ερωτηματολογίου βγάλαμε μερικά συμπεράσματα για τη "στάση" των προηγούμενων γενιών απέναντι στις ντόπιες ποικιλίες.
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ"ΤΟ ΣΠΟΡΑΚΙ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ"
Τάξεις Α' και Β' Σχολικό έτος: 2004 - 2005
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ
Ονοματεπώνυμο:_____________________________Ηλικία:___________Δημοτικό διαμέρισμα:__________________________Τηλ.:_____________
1. Τι λαχανικά καλλιεργείτε στον κήπο σας από το εμπόριο (με σπόρους ή φυτά από το γεωπόνο)Α/Α Είδος λαχανικού ... Α/Α Είδος λαχανικού ...1 Αγγούρι ... 15 Μπάμιες ...2 Άνηθο ... 16 Μπρόκολο ...3 Αντίδι ... 17 Ντομάτα ...4 Αρακάς ... 18 Παντζάρι ...5 Καρότο ... 19 Πατάτες ...6 Κολοκυθάκια ... 20 Πιπεριές ...7 Κολοκύθες ... 21 Πιπεριές για γέμισμα ...8 Κουνουπίδι ... 22 Πράσο ...9 Κρεμμύδι ... 23 Ρεπανάκι ...10 Λαχανίδα ... 24 Ρόκα ...11 Λάχανο ... 25 Σέλινο ...12 Μαϊντανό ... 26 Σκόρδο ...13 Μαρούλι ... 27 Σπανάκι ...14 Μελιτζάνα ... 28 Φασόλια ...
2. Ποια λαχανικά καλλιεργείτε από δικούς σας σπόρους;Α/Α Είδος λαχανικού ... Σχόλια1 Αγγούρι ... ...2 Άνηθο ... ...3 Αντίδι ... ...4 Αρακάς ... ...5 Καρότο ... ...6 Κολοκυθάκια ... ...7 Κολοκύθες ... ...8 Κουνουπίδι ... ...9 Κρεμμύδι ... ...10 Λαχανίδα ... ...11 Λάχανο ... ...12 Μαϊντανό ... ...13 Μαρούλι ... ...14 Μελιτζάνα ... ...15 Μπάμιες ... ...16 Μπρόκολο ... ...17 Ντομάτα ... ...18 Παντζάρι ... ...19 Πατάτες ... ...20 Πιπεριές ... ...21 Πιπεριές για γέμισμα ... ...22 Πράσο ... ...23 Ρεπανάκι ... ...24 Ρόκα ... ...25 Σέλινο ... ...26 Σκόρδο ... ...27 Σπανάκι ... ...28 Φασόλια ... ...


ΣυμπεράσματαΣύνολο: 27 ΚαλλιεργητέςΓυναίκες: 18Άνδρες: 9
ΗλικίαΝεότερος καλλιεργητής: 37 χρόνωνΜεγαλύτερος καλλιεργητής: 80 χρόνων
Κατανομή της ηλικίαςΔεκαετία Σύνολο30 - 40 241 - 50 151 - 60 361 - 70 1271 - 80 9
• Από τους 27 ερωτηθέντες έχουμε 18 γυναίκες και 9 άντρες. Οι γυναίκες είναι αυτές που κράτησαν τις ντόπιες ποικιλίες. Συμπίπτει με τα αποτελέσματα του Ο.Η.Ε και των μη κυβερνητικών οργανώσεων στην Ελλάδα.• Από τους 27 καλλιεργητές οι δώδεκα είναι από 61 έως 70 χρονών και οι 9 από 71 έως 80 χρονών. Αυτό σημαίνει ότι οι παππούδες των παιδιών είναι αυτοί που καλλιεργούν παραδοσιακές ποικιλίες και όχι οι γονείς τους. Από τους 27 ερωτηθέντες μόνο δύο είναι γονείς. Συμπέρασμα: οι ντόπιες ποικιλίες τείνουν να εξαφανιστούν αν δεν περάσουν στα χέρια των νεότερων γενιών.• Οι περισσότεροι καλλιεργητές προτείνουν στους νεότερους: "Να κρατάνε δικούς τους σπόρους."• Επιθυμούν την αυτάρκεια των σπόρων.• Επιλέγουν τα πρώιμα φυτά για να πάρουν σπόρους γιατί πέφτει πολύ νωρίς η πάχνη και καταστρέφονται τα φυτά.• Οι περισσότεροι επιλέγουν τον ήλιο για να στεγνώσουν τους σπόρους. • Οι περισσότεροι επιλέγουν τα πάνινα σακουλάκια για να συντηρήσουν τους σπόρους.• Από τους 27 καλλιεργητές ένας δεν καλλιεργεί καθόλου δικούς του σπόρους και αγοράζει 19 ποικιλίες από το εμπόριο.• Ο καλλιεργητής που καλλιεργεί 21 παραδοσιακές ποικιλίες αγοράζει από το εμπόριο μόνο 7.• Ο καλλιεργητής που αγοράζει από το εμπόριο 24 ποικιλίες καλλιεργεί μόνο 7 παραδοσιακές. • Ο γεροντότερος καλλιεργητής καλλιεργεί και τις περισσότερες ποικιλίες σε σύνολο.
Ευχόμαστε οι γνώσεις και το μεράκι να συνεχιστούν και στις επόμενες γενιές.
Η συλλογή των ντόπιων σπόρων αξιοποιήθηκε ως εξής:
Α) Φυτέψαμε και μοιράσαμε φυτά στον κόσμο.
Σπέρνουμε τα σποράκια της ελπίδας...Καλό δρόμο σποράκια!
Β) Τα κάναμε σβώλους και τα σκορπίσαμε στη γη που τα γέννησε με την ευχή να δώσουν με τη σειρά τους νέους σπόρους.Γ) Δημιουργήσαμε ένα σπορολόγιο που στο μεγαλύτερο μέρος του έχει σπόρους από ντόπια φυτά. Περιέχει περίπου 100 ποικιλίες.Δ) Προσφέραμε κάποιους σπόρους:- Στον υπεύθυνο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του νομού Δράμας.- Στο Κ.Π.Ε. Παρανεστίου για τη δημιουργία βιολογικού λαχανόκηπου.- Στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού με σκοπό τη διάσωση και την αξιολόγησή τους. - Στο Πελίτι.- Στο 2ο Γυμνάσιο Κορίνθου. Ε) Συμμετείχαμε στην 5η πανελλαδική γιορτή ανταλλαγής ντόπιων ποικιλιών που οργάνωσε το Πελίτι στις 7 Μαΐου στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στην Ανατολή Κισάβου.
Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΣΠΟΡΩΝ
Τη χαρά που βιώσαμε εμείς και τα παιδιά δουλεύοντας με το "σποράκι" θελήσαμε να τη μοιραστούμε με τους περιοίκους μας. Έτσι λοιπόν οργανώσαμε "τη γιορτή των σπόρων", συμμετέχοντας παράλληλα στον εορτασμό της 7ης Απριλίου που έχει προταθεί από το Πελίτι ως μέρα αφιερωμένη στις ντόπιες ποικιλίες.
Ετοιμάζοντας τη γιορτή των σπόρων...
Δραστηριότητες στα πλαίσια της γιορτής:
Όλα με το χέρι...


• Δημιουργία αφίσας με ήρωα το σποράκι που ταξιδεύει από την αρχή του κόσμου μέσα από αντίξοες συνθήκες έως σήμερα.• Βάψιμο αφίσας από τα παιδιά και τοποθέτηση της σε κεντρικά σημεία του Παρανεστίου.

Η αφίσα μας - το μήνυμά μας...
• Δημιουργία προσκλήσεως βάψιμο και μοίρασμά τους από τα παιδιά.
• Συζήτηση και συνεργασία με τους γονείς, οι οποίοι ανέλαβαν τα "σπορομαγειρέματα".

• Συζήτηση και συνεργασία με το διευθυντή του σχολείου για το τεχνικό μέρος στησίματος της γιορτής.• Δελτίο τύπου για τα Μ.Μ.Ε. Δράμας.• Δημιουργία διακοσμητικών για τα τραπέζια: "Αδώνιδες κήποι", κόκκινα αβγά, κολοκύθα φανάρι, διακοσμητικά κοκοράκια.
«Αδώνιδες κήποι» με αυγά βαμμένα με κρεμμυδόφλουδες...

• Δημιουργία καλαθιού που εκτός των άλλων περιείχε σπόρους από αυτούς που συγκεντρώσαμε από τους παππούδες των παιδιών. Το καλαθάκι προσφέρθηκε στον κ. Σ. Σαμαρά για να το μεταφέρει στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού.
• Επιλογή μουσικής και θεατρικών.• Συζήτηση με τη δήμαρχο Παρανεστίου η οποία ανέλαβε την τύπωση και το μοίρασμα στα παιδιά του παραμυθιού: "Ο Λεπτοκαράκης κι η μικρή νεράιδα".• Τελικό στήσιμο της γιορτής και τοποθέτηση των φυτών και φαγητών για να προσφερθούν στον κόσμο.
Τα «σκηνικά» μας - οι εργασίες μας...


Η γιορτή μας παρουσιάστηκε στο κοινό στις 16-4-2005 και ώρα 11 π.μ. στο Δημοτικό σχολείο Παρανεστίου.
Η γιορτή περιλάμβανε:Σποροτράγουδα.Σποροπαιχνίδια.Σποροθεατρικά.Σπορομαγειρέματα.Και φυτοδωράκια.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ• Ο τίτλος του προγράμματος (μουσικοχορευτικό)• Χαιρετισμοί • Ο κύκλος της ζώης των σπόρων (θεατρικό παιχνίδι)• Το χοντρό μπιζέλι (τραγούδι)• Η γιορτή των οσπρίων(σκετς)• Σώστε τη γη (τραγούδι)• Ένα παράξενο όνειρο (σκετς)• Διανομή φυτών• Μπουφές


Σπορομαγειρέματα - σπορογλυκίσματα...

Στιγμιότυπα...


Έγραψαν για τη γιορτή μας...
Παράξενα από τον κόσμο των φυτών...
Κατά τη διάρκεια της πρώτης προσέγγισης του θέματος μας μέσα από τα βιβλία, μας έκαναν εντύπωση μερικά "παράξενα" φυτά. Το απόκομμα το κόψαμε και το βάλαμε στο ταμπλό μας. Αυτό το ήξερες από τον κόσμο των φυτών;

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ
Μια ευχή μια προσευχή...
Πατέρα Θεέ.ΥπόσχομαιΌτι θα φυλάγω τους ντόπιους σπόρους.Αναλαμβάνω την ευθύνη που μου αναλογείΚαι θα κάνω το καλύτερο δυνατό,Χωρίς να βλάψω κανέναν.Για να τους παραδώσω στα παιδιά.Και αυτά με τη σειρά τους στα παιδιά τους.Η αγάπη και το φως ας πλημμυρίσει,τον πλανήτη και το συμπάν όλο.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Παιδικά παιχνίδια απ' όλο τον κόσμο। Εκδοτικός Οίκος Τζιαμπίρης - Πυραμίδα- Παιχνίδια στην αυλή ή στην τάξη। Κλαιρ Όξλυ - Εκδόσεις Πατάκη.- Των οσπρίων η γιορτή. Γιώργος Μασσαβέτας - Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα- Εμείς κ' ο κόσμος Α', Β' και Γ' δημοτικού- Η ζωή των φυτών - Εκδόσεις Γ. Αξιωτέλλη- Ελληνική μυθολογία αδερφών Στεφανίδη- Πως λειτουργεί η φύση. Στηβ Πάρκερ- Οι μικροί φυσιοδίφες "Λουλούδια"- 385 Αινίγματα Μαρία - Μιχαήλ Δέδε. Εκδοτικός Οίκος Δαμιανός- Η ζωή των φυτών - Εγκυκλοπαίδεια "Ο Νεαρός επιστήμονας"- Απόσπασμα από το περιοδικό "Συνεργάσια", τεύχος 60ο του Γρηγόρη Τσούνη: Τα φυτά στο μύθο- Τα φυτά - το πράσινο της γης - Παιδική Εγκυκλοπαίδεια Στρατίκη- Το αλφαβητάρι της φύσης, Μαρία Φραγκιά. Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα- Όταν το τραγούδι συναντά τη μουσική του Σακελαρίδη- "Κατά τόπους αγροκτήματα για τη διαφύλαξη των ντόπιων ποικιλιών και των αυτόχθονων αγροτικών ζώων", τεύχος 3ο - Έκδοση Πελίτι

Τάξεις Α' και Β' Σχολικό έτος: 2004 - 2005 Υπεύθυνες δασκάλες: κ। Γίδα Σοφία και κ। Ηλιάδου ΖαφειρίαΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ
ΣΚΟΠΟΙ – ΣΤΟΧΟΙ:

· Να έρθουν τα παιδιά σε επαφή και γνωριμία με τα φυτά της πατρίδας μας και να τα αγαπήσουν.
· Να αυξήσουν την παραγωγικότητα τους ως προς την ομαδοποίηση τους, σύμφωνα με τις μικροδιαφορές που παρουσιάζουν.
· Να μάθουν τη χρησιμότητα τους και την προσφορά τους στην τροφική αλυσίδα της ζωής.
· Να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα που αφορούν την προστασία τους και του περιβάλλοντος γενικά.


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ:

· Συγκέντρωση πληροφοριών και φωτογραφιών για την προέλευση και καλλιέργεια των φυτών της Πατρίδας μας.
· Επίσκεψη στην ανθοκομική έκθεση του Δήμου Αιγάλεω, καθώς και του Βοτανικού Kήπου Χαϊδαρίου.
· Συλλογή αποξηραμένων φύλλων και ανθέων πάνω σε καρτέλες.
· Καλλιέργεια ορισμένων φυτών μέσα στην τάξη και παρακολούθηση του τρόπου ανάπτυξης τους.
· Συγκέντρωση τραγουδιών, στίχων και μύθων για διάφορα φυτά μέσα από τη λαϊ κή μας παράδοση.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:

· Έμαθαν να σέβονται και να αγαπούν κάθε μορφή ζωής από την πιο μικρή μέχρι την πιο μεγάλη.
· Έμαθαν τη σωστή διαχείρηση και ισορροπία του οικοσυστήματος μας.
· Αναπτύχθηκαν ιδιαίτεροι δεσμοί μεταξύ των παιδιών λόγω των εξωσχολικών δραστηριοτήτων που είχαν.
· Συνεργάστηκαν με γονείς και φορείς, καθώς και με βιβλιοθήκες για τη συγκέντρωση του υλικού.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

· Το σχολικό βιβλίο <<Ερευνώ και ανακαλύπτω>>.
· Εγκυκλοπαίδειες και βιβλία βοτανικής, καθώς και περιοδικά.
· Πληροφορίες από το INTERNET.

ΣΚΕΨΕΙΣ:

Η εργασία αυτή βοήθησε πολύ στην πνευματική και ψυχική καλλιέργεια των παιδιών και τα έφερε σε άμεση επαφή με τη φύση. Αξιοποίησε τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών και τα βοήθησε να μάθουν πράγματα έξω από τα σχολικά τους βιβλία.
ΣΧΟΛΕΙΟ : 17Ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω
ΤΑΞΗ : Ε2
ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Λαμπρινός Ιγνάτιος

ΚΡΥΨΟΥ ΚΡΥΨΟΥ ΘΑ ΣΕ ΒΡΩ ΘΑ ΦΥΤΡΩΣΕΙΣ ΘΑ ΣΕ ΔΩ

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης:
«Κρύψου, κρύψου θα σε βρω,
θα φυτρώσεις θα σε δω».

Στόχοι του προγράμματος

Α) Να έρθουν τα νήπια σε επαφή με τα φυτά.
Στις σύγχρονες κοινωνίες, και ιδιαίτερα τις αστικές, το ανθρωπογενές – τεχνητό περιβάλλον εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς και σε πολύ μεγάλο εύρος, με αποτέλεσμα να περιορίζεται επικίνδυνα το φυσικό περιβάλλον –αν όχι να αφανίζεται τελείως. Τα μικρά παιδιά έχουν φτάσει στο σημείο να έχουν χάσει κάθε επαφή με τη φύση και να μην έχουν στο μυαλό τους καθόλου αναπαραστάσεις από αυτήν, παρά μόνο μέσω φωτογραφιών.
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές σε όλη την Ελλάδα, αποτέλεσε το έναυσμα να ξεκινήσουμε στο Νηπιαγωγείο μας ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που να άπτεται θεμάτων της ελληνικής χλωρίδας. Στόχος μου ήταν οι μαθητές μου να έρθουν κοντά στη φύση, να γευτούν την ομορφιά της, να βιώσουν την ηρεμία και την αρμονία που προσφέρει στους ανθρώπους, να αισθανθούν την αξία της. Ήθελα να νιώσουν, να δουν, να παρατηρήσουν, να μυρίσουν, να αγγίξουν διάφορα είδη φυτών. Και προσπάθησα να τους προσφέρω την ευκαιρία να παίξουν ανάμεσα σε αυτά τα φυτά, να τρέξουν, να φωνάξουν, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να χαρούν.
Β) Να κατανοήσουν τις βασικές ανάγκες των φυτών.
Κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος δεν στόχευα μόνο στη χαρά, την εκτόνωση, τη δημιουργικότητα των παιδιών. Ήθελα, παράλληλα με τα παραπάνω, να αποκτήσουν και κάποιες γνώσεις και εμπειρίες γύρω από τα φυτά. Να καταλάβουν πως και αυτά είναι έμβια όντα και έχουν ανάγκες, οι οποίες όμως διαφοροποιούνται από αυτές των ανθρώπων. Να μάθουν ποια στοιχεία της φύσης τους είναι απαραίτητα για την επιβίωσή τους και τι τους προσφέρει το καθένα. Να κατανοήσουν πως οφείλουμε να τα σεβόμαστε, να τα φροντίζουμε και όσο μπορούμε να τα προστατεύουμε από ό,τι τα βλάπτει. Όλα τα παραπάνω είναι γνώσεις που σε μας τους ενηλίκους φαίνονται καθημερινές και απλές, αλλά για τα νήπια δεν είναι καθόλου εύκολες και αυτονόητες.


Γ) Να αποκτήσουν απλές δεξιότητες φροντίδας των φυτών.
Οι προαναφερθείσες επεδίωκα να πάρουν γνώσεις που τα παιδιά μέσα από το πρόγραμμα που υλοποιούμε, δεν είναι στείρες γνώσεις που απλά τις αποστηθίζουν και όταν ή αν τυχόν ρωτηθούν για αυτές θα ξέρουν να τις υπαγορεύσουν. Στόχος μου είναι να μάθουν τα νήπια κάποια πράγματα τα οποία μετέπειτα να μπορούν να τα εφαρμόσουν στην καθημερινή τους ζωή. Να μπορούν δηλαδή να μετατρέψουν τις γνώσεις που απέκτησαν σε δεξιότητες και στάσεις ζωής. Έτσι, θέλω να ξέρουν και να δύνανται να φυτέψουν ή να μεταφυτέψουν σωστά ένα δέντρο, να το ποτίζουν όσο συχνά χρειάζεται, να του ρίχνουν λίπασμα όταν απαιτείται, να κόβουν τα ξερά κλαδιά του που το δυσκολεύουν στην ανάπτυξη και επιβίωσή του.





Δ) Να μάθουν να κατηγοριοποιούν τα φυτά σε βασικά είδη.
Ο τελευταίος και πιο σύνθετος στόχος που είχα θέσει για αυτό το πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι να μάθουν τα νήπια πως τα φυτά, όπως και τα ζώα, ταξινομούνται σε διάφορες κατηγορίες. Αυτό σημαίνει πως όπως υπάρχουν ‘‘ζώα της αυλής και του δάσους’’ έτσι υπάρχουν και φυτά ‘‘της αυλής και του δάσους’’. Είναι άλλα τα άγρια και αυτοφυή και άλλα αυτά που καλλιεργούν οι άνθρωποι για κάποιο σκοπό. Επίσης, μέσα σε αυτές τις δύο μεγάλες κατηγορίες διακρίνουμε τρεις υποκατηγορίες: τα δέντρα, τους θάμνους (αρωματικούς και μη) και τις πόες. Έτσι, μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε τις διαφορές ανάμεσα σε αυτές τις κατηγορίες φυτών, αλλά και να κατατάσσουμε μέσα σε αυτές κάποια φυτά που συναντάμε καθημερινά είτε ως υπαρκτές οντότητες στο σχολικό περιβάλλον μας είτε ως αναπαραστάσεις μέσα από τις δραστηριότητές μας.

Καταγραφή δραστηριοτήτων.


1) Παρατήρηση – ανάλυση φωτογραφιών.
Βλέπουμε φωτογραφίες από την Πάρνηθα πριν και μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού. Παρατηρούμε τις εικόνες, μιλάμε για αυτές, τις περιγράφουμε, συγκρίνουμε ομοιότητες και διαφορές. Αναλύουμε τα συναισθήματα που μας προκαλεί η θέα ενός αγνού δάσους και ενός καμένου δάσους. Τέλος, επιχειρηματολογούμε για το τι θα μπορούσε να γίνει α) για να προστατεύσουμε ένα άκαο δάσος και β) για να βοηθήσουμε ένα καμένο δάσος.

2) Δενδροφύτευση.
Φυτεύουμε 76 φυτά διαφόρων ειδών (κυπαρίσσια, πικροδάφνες, γιασεμιά, δεντρολίβανα, λεβάντες, δάφνες, μυρτιές, λυγαριές, κουτσουπιές). Για το εγχείρημα αυτό ζητούμε την βοήθεια και συμπαράσταση του δήμου και των γονέων μας.






3) Οριοθέτηση λάκκων.
Ως σχολείο είχαμε διαμαρτυρίες για την κακή κατάσταση της αυλής. Υπήρχαν μεγάλες και αιχμηρές πέτρες πάνω στις οποίες συχνά χτυπούσαν τα παιδιά. Επειδή όμως ουδέ κακό αμιγές καλού, μαζεύουμε και μείς αυτές τις πέτρες, τις πλένουμε και τις βάφουμε. Έπειτα τις κατατάσσουμε σε σειρά μεγέθους (σειροθέτηση) και τις τοποθετούμε γύρω-γύρω από τα φυτά –οι μικρές σε μικρά δέντρα και οι μεγάλες στα μεγάλα. Έτσι, και τον αύλειο χώρο καθαρίσαμε, αλλά και τα φυτά μας έγιναν πιο διακριτά ώστε να μην τα πατάμε όταν παίζουμε.



4) Παραμύθι.
Διαβάζουμε το παραμύθι ΄΄ Το δάσος της ξύλινης ξύστρας ΄΄ και παίρνουμε ιδέες για μελλοντικές δικές μας δράσεις.

5) Ξυσματοκατασκευές.
Αναλύουμε πώς ένα δέντρο μπορεί να μετατραπεί σε τραπέζι, καρέκλα, πίνακα, μολύβι. Έπειτα γινόμαστε και μείς μαραγκοί. Παίρνουμε ένα από αυτά τα προϊόντα, τα ξύλινα μολύβια, και επεξεργαζόμαστε την πρώτη ύλη από την οποία είναι φτιαγμένα, το ξύλο. Τα ξύνουμε συναγωνιζόμενοι ποιος θα φτιάξει πιο μακρύ ξύσμα-γιρλάντα. Στη συνέχεια χρησιμοποιούμε τα ξύσματα και φτιάχνουμε καδράκια.

6) Σποροκαρποσυζητήσεις-σποροκαρποδημιουργίες.
Αναλύουμε τη σημασία των λέξεων σπόρος και καρπός και εξηγούμε τη διαφορά τους. Στη συνέχεια παίρνουμε διάφορους καρπούς και σπόρους και φτιάχνουμε κολλάζ.

7) Βαφτίσια.
Γινόμαστε νονοί και δίνουμε όνομα σ’ ένα από τα φυτά μας.





8) Ταμπέλες.
Δακτυλογραφούμε στον υπολογιστή τα ονόματα που δώσαμε στα φυτά μας και φτιάχνουμε ταμπέλες για να τους κρεμάσουμε.


9) Μετρήσεις - ομαδοποιήσεις – συγκρίσεις.
Εξηγούμε πως υπάρχουν διάφορα είδη φυτών, μαθαίνουμε πώς λέγονται αυτά που φυτέψαμε εμείς και παρατηρούμε τις διαφορές ανάμεσά τους π.χ. το φύλλωμά τους. Εν συνεχεία τα ομαδοποιούμε ανά είδος παίζοντας. Τέλος, μετράμε στις ομάδες μας πόσα άτομα-φυτά ανήκουν και κάνουμε συγκρίσεις μεγεθών.




10) Αναζητούμε την ‘‘ταυτότητα’’ των φυτών του κήπου μας.
Εκτός από τα ονόματά τους, μαθαίνουμε και τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά γνωρίσματά τους. Ποια είναι φυλλοβόλα, ποια αειθαλή, πόσο χρόνο χρειάζεται το καθένα για να μεγαλώσει και για πόσο καιρό ζει, τι άνθη βγάζει την Άνοιξη.

11) Μαθαίνουμε να κατηγοριοποιούμε τα φυτά που συναντούμε στο σχολικό μας περιβάλλον.
Εκτός από τα ονόματα των φυτών μας και κάποια γνωρίσματά τους μαθαίνουμε και να τα κατατάσσουμε σε δυο μεγάλες κατηγορίες: τα άγρια-αυτοφυή και τα καλλιεργήσιμα. Στη συνέχεια τα χωρίζουμε σε τρεις μικρότερες κατηγορίες: τα δέντρα, τους θάμνους και τις πόες.


12) Φυτεύουμε όσπρια.
Ψάχνοντας τις κατηγορίες των φυτών που φυτέψαμε στον κήπο μας, παρατηρήσαμε πως δεν έχουμε δείγματα καλλιεργήσιμων φυτών και ποών. Έτσι, αποφασίσαμε να φυτέψουμε φακές, ρεβίθια και φασόλια –όσπρια που υπήρχαν στην τάξη μας και ανήκουν στις καλλιεργήσιμες πόες.
Μαζί με αυτά, τα παιδιά ζητήσανε να βάλουμε και λουλούδια που δεν έχουμε πολλά. Μια μαθήτρια έφερε από το σπίτι της σπόρους που χρησιμοποιούσαν στον δικό τους κήπο.



13) Παρακολουθούμε τα φυτά μας.
Βγαίνουμε έξω στον κήπο μας και παρατηρούμε τα φυτά μας. Βλέπουμε ποια μεγαλώνουν με γρήγορο ρυθμό και ποια όχι, ποια χρειάζονται περισσότερο νερό. Κόβουμε τα ξερά κλαδιά για να βοηθήσουμε τα φυτά μας να αναπτυχθούν. Ψάχνουμε ποια ξεραθήκαν και ποια ζούνε ακόμα και εξηγούμε πιθανές αιτίες που προκάλεσαν το θάνατό τους. Επίσης, αναζητούμε στα ξερά φυτά κάποια ελπίδα σωτηρίας, κάποιο ίχνος νέων φύλλων που να υποδηλώνει ότι θέλει να ζήσει και δεν τα παρατάει εύκολα.



14) Φτιάχνουμε ομαδικό φυτολόγιο.
Ο καθένας μας φέρνει στο σχολείο ότι φύλλα βρει από τυχόν εξωσχολικές του εξορμήσεις στη φύση. Μαζεύουμε το υλικό μας, το παρουσιάζουμε στην τάξη και συνθέτουμε το δικό μας, ομαδικό φυτολόγιο.
15) Προβολή ψηφιακού υλικού.
Προβάλουμε στην αίθουσα PowerPoint παρουσιάσεις και φωτογραφικό υλικό σχετικό με τα δάση. Παρατηρούμε – αναλύουμε – σχολιάζουμε – πληροφορούμαστε.




16) Παίζουμε ψυχοκινητικά παιχνίδια.
Παίζουμε παιχνίδια κίνησης, μίμησης και αναπαράστασης της ζωής στο δάσος.



17) Παίζουμε παιχνίδια περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Χρησιμοποιούμε το παιχνίδι, τον πιο σημαντικό παράγοντα μάθησης για τα παιδιά του νηπιαγωγείου, για να βιώσουν τα νήπια και να κατανοήσουν περιβαλλοντικές έννοιες και προβλήματα.




18) Παίζουμε γλωσσικά παιχνίδια.
Με υλικό μας τα ονόματα των φυτών με τα οποία έχουμε ασχοληθεί κατά τη διάρκεια της χρονιάς παίζουμε παιχνίδια αναγνώρισης, αντιγραφής και ταυτοποίησης λέξεων.


19) Φτιάχνουμε κορνίζες και γλάστρες με αποξηραμένα άνθη.
Χρησιμοποιούμε αποξηραμένα άνθη για να διακοσμήσουμε κορνίζες στις οποίες θα τοποθετήσει το κάθε παιδί την φωτογραφία του την στιγμή που φύτευε ένα δέντρο την ημέρα της δεντροφύτευσης. Επίσης, συμπληρώνουμε και σπόρους για να φτιάξουμε κάδρα που απεικονίζουν ανθισμένες γλάστρες.


20) Φτιάχνουμε αποτυπώματα φύλλων και κουκουναριών.
Φτιάχνουμε μαζί με τα παιδιά χαρμάνι γύψου και παρατηρούμε πώς από την υγρή μορφή περνάει στη στερεή. Εκμεταλλευόμαστε αυτή του την ιδιότητα για να κάνουμε αποτυπώματα φύλλων και κουκουναριών. Στη συνέχεις βάφουμε τα γύψινα αποτυπώματά μας και διακοσμούμε την τάξη μας.

21) Φτιάχνουμε λαμπάδες.
Φτιάχνουμε λαμπάδες για το Πάσχα εμπνευσμένες από τη φύση.


22) Ζωγραφίζουμε το δάσος.
Τα νήπια αυθόρμητα ζωγραφίζουν όλη τη χρονιά κατά τη διάρκεια των ελεύθερων δραστηριοτήτων το δάσος. Παράλληλα όμως με τις ελεύθερες δημιουργίες ζωγραφίζουμε και οργανωμένα το θέμα ‘‘δάσος’’ χρησιμοποιώντας όχι χαρτί, αλλά ένα ασυνήθιστο υλικό: κεραμικά πλακάκια. Κάθε έργο, αφού αναρτούμε δίπλα του τα σχόλια του δημιουργού του, το εκθέτουμε στην παρουσίαση του προγράμματος στο τέλος του σχολικού έτους.



23) Παίζουμε κουκλοθέατρο.
Σε ένα σχέδιο εργασίας πολλές δραστηριότητες βγαίνουν ή καθοδηγούνται από τα παιδιά. Άρα, αφού μιλάμε για δάσος δεν γίνεται να λείψουν από την συζήτησή μας φιγούρες όπως αυτή του λύκου και της κοκκινοσκουφίτσας. Τους συναντήσαμε στις ιστορίες και τις ζωγραφιές μας, για αυτό τους φέραμε και στο κουκλοθέατρό μας.

24) Διαβάζουμε και αναλύουμε το παραμύθι ‘‘Μια ανοιξιάτικη παρεξήγηση’’.
Το παραμύθι αυτό πραγματεύεται μια παρεξήγηση που συνετελέστει ανάμεσα στα δέντρα που ζουν σε μια βουνοπλαγιά. Διαβάζουμε το παραμύθι και μετά αναλύουμε την πλοκή του, βρίσκουμε τους ήρωες (τα δέντρα) και τους κατατάσσουμε στις κατηγορίες φυτών όπου ανήκουν (βλ. δραστηριότητα 11).

25) Δραματοποίηση.
Δραματοποιούμε την παραπάνω ιστορία και την παρουσιάζουμε στους γονείς μας την ημέρα της λήξης και παρουσίασης του προγράμματος.


26) Αναπαράσταση της βουνοπλαγιάς.
Αναπαριστούμε με τυπώματα σε μεγάλο χαρτί του μέτρου την βουνοπλαγιά που περιγράφεται στο παραμύθι ‘‘Μια ανοιξιάτικη παρεξήγηση’’. Στη συνέχεια χρησιμοποιούμε το έργο μας αυτό ως σκηνικό για το θεατρικό μας.

27) Επισκεπτόμαστε την Πάρνηθα.
Πηγαίνουμε εκδρομή στην Πάρνηθα। Εκεί, μας ξεναγούν δυο παιδιά από το δασαρχείο και μας μιλούν για το δάσος. Επισκεπτόμαστε εκτός από δασικές εκτάσεις και κάποιες καμένες περιοχές για να συγκρίνουμε και να αντιληφθούμε το εύρος της καταστροφής. Παρατηρούμε τη φύση και βλέπουμε πράγματα που έχουμε σχολιάσει στην τάξη μας. Εξερευνούμε, πιάνουμε, ακούμε, μυρίζουμε, δημιουργούμε εικαστικά και παίζουμε.


२८) Φύλλα εργασίας.
Ως μέσο αξιολόγησης του τι μάθαμε και κατά πόσο έχουμε αφομοιώσει κάποιες έννοιες και πληροφορίες χρησιμοποιούμε φύλλα εργασίας είτε προσαρμοσμένα στις δραστηριότητες που υλοποιήσαμε είτε φτιαγμένα καθαυτού για αυτές.

29) Λήξη-παρουσίαση του προγράμματος.
Στο τέλος της χρονιάς καλούμε τους γονείς μας να τους γνωστοποιήσουμε τις πληροφορίες που συλλέξαμε κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Παίζουμε το θεατρικό μας (βλ. δραστηριότητες 22-24), παρουσιάζουμε τις δράσεις μας, δείχνουμε τις φωτογραφίες μας, συνομιλούμε και επεξηγούμε τους λόγους και τα αποτελέσματα των όσων διαπράξαμε και αξιολογούμε όλοι μαζί το πρόγραμμα. Στο τέλος, περιηγούμαστε στην έκθεση των εικαστικών μας δημιουργιών.

Αξιολόγηση


Η αξιολόγηση του προγράμματος έγινε σε τρία επίπεδα και έδειξε πως οι στόχοι μας, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο, επιτευχθήκαν .
Το πρώτο υλοποιήθηκε από εμένα τη νηπιαγωγό. Η αξιολόγηση μου βασίστηκε στην παρατήρηση και καταγραφή των συνηθειών και των συμπεριφορών των νηπίων απέναντι στα φυτά. Επίσης, παρακολουθούσα τις συζητήσεις τους -είτε τις οργανωμένες στην παρεούλα, είτε τις αυθόρμητες στην αυλή- και έβλεπα κατά πόσο και πώς κατανόησαν και αφομοίωσαν τα σχετικά με την ελληνική χλωρίδα ζητήματα που αναπτύξαμε. Τέλος, χρησιμοποίησα φύλλα εργασίας σχεδιασμένα ειδικά για τις δραστηριότητες που υλοποιούσαμε κάθε φορά και έβλεπα σε ατομικό επίπεδο τι είχε αφομοιώσει το κάθε παιδί.
Το δεύτερο επίπεδο αξιολόγησης υλοποιήθηκε από τα ίδια τα παιδιά. Μέσα από μια μακράν συζήτηση προσπάθησα να εκμαιεύσω το κατά πόσο ευχαριστήθηκαν και διασκέδασαν με αυτό το πρόγραμμα. Με ευχαρίστησε ιδιαίτερα το ότι επέμεναν πως τους άρεσαν πολύ όλα όσα κάναμε. Δεν σχολίασαν τίποτα αρνητικό, παρά μόνο το γεγονός ότι θύμωσαν πολύ και στενοχωρήθηκαν όταν οι εργάτες του δήμου που ήρθαν να καθαρίσουν τα αγριόχορτα έκοψαν και αρκετά από τα δέντρα που είχαμε φυτέψει. Εγώ πάλι πίστευα πως κάποιες στιγμές θα είχαν νιώσει να πιέζονται ή να κουράζονται λόγω τις χρονικής πίεσης, αλλά κάτι τέτοιο μου το αρνήθηκαν.
Το τρίτο και τελευταίο στάδιο αξιολόγησης έγινε από τους γονείς των νηπίων και έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του προγράμματος. Ευτυχώς, μας επιβεβαίωσε κάτι που όλοι θέλαμε να ακούσουμε, ότι δηλ. όντως παρατήρησαν διαφορά στη συμπεριφορά των παιδιών τους. Ανέφεραν ότι γυρνούν στο σπίτι και συζητάνε για το πρόγραμμα και τις δράσεις τους στο σχολείο και ότι δείχνουν να τα απασχολούν ζητήματα που άπτονται των φυτών. Επίσης, τόνισαν πως άρχισαν να ενδιαφέρονται για τα φυτά στο οικείο τους περιβάλλον και υιοθέτησαν συνήθειες φροντίδας και προστασίας τους.
11ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου
Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:
Γεωργακοπούλου Ευαγγελία
Σχολικό Έτος: 2007-2008

ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΤΕΜΑ ΕΝΟΣ ΔΕΝΤΡΟΥ

Σταγόνες ζωής
Μια ιστορία για το φύτεμα ενός δέντρου και τη συνεργασία
Η αρχική ιδέα για το έργο προήλθε από το πρόγραμμα ΕΝΟ που
οργανώνει τη μέρα φυτέματος ενός δέντρου την παγκόσμια
ημέρα ειρήνη το Σεπτέμβριο. Υπήρξε η ανάγκη για ένα έργο
που θα το ανέβαζαν στα σχολεία κατά τη διάρκεια αυτής της
σημαντικής μέρας.
Οι σταγόνες της ζωής είναι μια ιστορία όπου ορισμένα ζώα
συγκεντρώθηκαν γύρω από μια κουκουβάγια. Τα ζώα
αποφασίζουν να φυτέψουν ένα δέντρο. Αντιμετωπίζουν
προβλήματα αλλά βοηθιούνται από ένα παιδί. Μαθαίνουν
επίσης ότι μαζί μπορούν να καταφέρουν περισσότερα. Αυτό το
έργο είναι για τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος
και της συνεργασίας.
Οι σταγόνες της ζωής δημιουργήθηκε καθαρά σε εθελοντική
βάση. Το πρωτότυπο κείμενο δημιουργήθηκε από τον Φιλανδό
συγγραφέα και καλλιτέχνη Mr Esko-Pekka Tiitinen. Η μουσική
και η μετάφραση είναι της Mr Mika Vanhanen.
Οι σταγόνες της ζωής θα τις παίξουν παιδιά και νέοι απ’ όλο τον
κόσμο. Διαρκεί 15-20 λεπτά και περιλαμβάνει τέσσερα
τραγούδια που είναι εύκολο να τραγουδηθούν και να παιχτούν,
σε μουσικό κείμενο (μελωδία και νότες), και προαιρετικά
background studio tracks. Το έργο μπορεί να μεταφραστεί σε
διαφορετικές γλώσσες από τους δασκάλους. Τα ζώα στο έργο
αναπαριστούν κυρίως είδη υπό εξαφάνιση και προέρχονται από
διαφορετικά μέρη του κόσμου. Πληροφορίες για τα είδη και
περιβαλλοντικά ζητήματα είναι επίσης διαθέσιμα για άκουσμα
στα σχολεία. Η παγκόσμια πρεμιέρα θα είναι στις 29 Μάιου
2007 συγχρόνως σε κάθε ήπειρο, για να γιορτάσουν τον
Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2007. Η σταγόνες της ζωής
είναι μια από τις δραστηριότητες για το πρόγραμμα ΕΝΟ
Καμπάνια δεντροφύτευσης 2007.
Οι σταγόνες της ζωής
Ένα περιβαλλοντικό έργο για παιδιά και ενήλικες.
Αρχική φινλανδική εκδοχή: Mr Esko-Pekka Tiitinen, Finland
2
Αγγλική μετάφραση και μουσική: Mr Mika Vanhanen
Ρόλοι:
Κοάλα (Αυστραλία)
Πάντα (Ασία)
Γορίλας (Αφρική)
Πούμα (Αμερική)
Κουκουβάγια (Ευρώπη)
Παιδί (κόσμος)
Χορωδία
Μπάντα
Σκηνή 1η
Διαδραματίζεται σε μια ξερή έρημο. Η κουκουβάγια πετά
απελπισμένη γύρω και καλεί άλλα ζώα παίζοντας ένα τύμπανο
και λέγοντας «χο, χο» στις τέσσερις κατευθύνσεις. Ζώα
έρχονται από την Αφρική, την Ωκεανία, την Αμερική και την
Ασία.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ:
Χο, Αφρική, μπορείς να με ακούσεις; Χο!
ΓΟΡΙΛΑΣ:
Τι πρέπει να κάνω;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Έλα εδώ και φώναξε μαζί μου
ΓΟΡΙΛΑΣ (χτυπώντας το στήθος του)
Ά, ωραία, γιατί όχι! Το να φωνάζω είναι πάντα ενδιαφέρον
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ ΚΑΙ ΓΟΡΙΛΑΣ
Χου, χου, Ασία, μπορείς να μας ακούσεις;
ΠΑΝΤΑ
Ναι μπορούμε να σε ακούσουμε, τι συμβαίνει;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Θα σου πω σύντομα. Σε παρακαλώ, έλα εδώ Πάντα
ΠΑΝΤΑ
Τι θα πρέπει να κάνω;
ΓΟΡΙΛΑΣ
Έλα εδώ και φώναξε μαζί μας, είναι φοβερό! Απλά βάλε τα
χέρια σου γύρω από το στόμα και κάνε ένα σφύριγμα
3
ΠΑΝΤΑ
Ναι
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ, ΓΟΡΙΛΑΣ, ΠΑΝΤΑ
Χου, χου, Αμερική μας ακούς;
ΠΟΥΜΑ
Τι θα πρέπει να κάνω;
ΠΑΝΤΑ
Πρέπει να φωνάξεις, είναι φανταστικό! Σύντομα όλοι θα μας
ακολουθήσουν
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ, ΓΟΡΙΛΑΣ, ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΠΟΥΜΑ
Χου, χου Ωκεανία, μπορείς να μας ακούσεις; Χου!
ΚΟΑΛΑ
Ναι σας ακούμε, μη φωνάζετε! Μπορώ να ακούσω και πιο
χαμηλά. Τι συμβαίνει;
ΠΟΥΜΑ
Δεν ξέρουμε, όμως γνωρίζει η κουκουβάγια
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Σας παρακαλώ ακούστε με όλοι. Κατά τη διάρκεια των ετών
πέταξα εδώ και εκεί. Γνωρίζω τι συμβαίνει στη γη
ΑΛΛΟΙ
Τι;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Είναι ένα πρόβλημα που λέγεται ερημοποίηση
ΆΛΛΟΙ
Ερημοποίηση
ΠΟΥΜΑ
Τι σημαίνει αυτό;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Λοιπόν, τα δέντρα χάνονται, η γη ξηραίνεται και η άμμος πετά
ΓΟΡΙΛΑΣ
Έτσι, για να λύσουμε το πρόβλημα, ας φυτέψουμε καινούρια
δέντρα!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ναι, ας το κάνουμε! Όμως που μπορούμε να βρούμε τους
σπόρους που χρειαζόμαστε;
4
ΣΚΗΝΗ 2
(Το Κοάλα ξύνεται)
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Τι του συμβαίνει;
ΚΟΑΛΑ
Είναι τόσο ζεστά, έχω φαγούρα παντού. Η γούνα μου είναι τόσο
στεγνή. Σε παρακαλώ ξύσε με!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Να σε ξύσω;
ΚΟΑΛΑ
Ναι, ναι, ξύσε με, σε παρακαλώ! Δεν αντέχω άλλο!
(άλλοι ξύνουν και γαργαλούν, η κουκουβάγια χτυπά ρυθμικά
στο τύμπανο. Το Κοάλα γελά)
Ένα τραγούδι γαργαλίσματος
ΟΛΟΙ
Στεγνή είναι η γη και στεγνή είναι η γούνα. Γι’ αυτό έχετε
φαγούρα κύριε
ΚΟΑΛΑ
Αισθάνομαι τόσο καλά, χα, χα, χα, ξύστε με κοντά, ξύστε με
μακριά, ο, εδώ κι εκεί, από κάτω
ΟΛΟΙ
Το Κοάλα είναι ένας παλιός καλός φίλος. Ας του ξύσουμε τη
μύτη και το ρύγχος
ΓΟΡΙΛΑΣ
(βρίσκει έναν σπόρο ευκαλύπτου στη γούνα του Κοάλα)
Μμμ, τι έχουμε εδώ; Ένας σπόρος από ευκάλυπτο, αυτό σε
γαργαλούσε
ΠΟΥΜΑ
Τώρα αισθάνομαι φαγούρα. Ξύσε με κι εμένα σε παρακαλώ!
ΟΛΟΙ
Το Κοάλα είναι ο καλός παλιός φίλος.
Ας ξύσουμε το ρύγχος και την πλάτη του.
ΓΟΡΙΛΑΣ
(βρίσκει σπόρους ευκαλύπτου στη γούνα του κοάλα)
Λοιπόν, τι έχουμε εδώ; Ένας σπόρος ευκαλύπτου, αυτό σε
γαργαλούσε.
5
ΠΟΥΜΑ
Τώρα ξύνομαι. Ξύστε με κι εμένα.
ΟΛΟΙ
Το Πούμα έχει αυτό το πράγμα που φαγουρίζει
Ας ξύσουμε και να ξύσουμε και να τραγουδήσουμε.
ΠΟΥΜΑ
Νιώθω τόσο ωραία, χα χα χα
Ξύσε σε με εδώ
Ξύσε με εκεί
Ω, ω εδώ κι εκεί,
Από κάτω.
ΓΟΡΙΛΑΣ
Γι’ αυτό αισθάνεσαι φαγούρα, βρήκα έναν σπόρο ακάσια στη
γούνα σου
ΠΑΝΤΑ(ξύνοντας τη μασχάλη)
Ξύνομαι, ξύνομαι! Τώρα το βρήκα! Δεν ξύνομαι αλλά…
ΟΛΟΙ
Ξύνουμε το λαιμό σου, φίλε γορίλα
Μη θυμώνεις, θα το διορθώσουμε
(Ξύνοντας τον γορίλα σαν τρελοί. Ο γορίλας γελάει και
αναποδογυρίζει)
ΓΟΡΙΛΑΣ
Σας παρακαλώ σταματήστε το, σταματήστε το!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Τώρα έχουμε ένα σπόρο και δύο σποράκια.
ΠΑΝΤΑ
Τι μπορούμε να κάνουμε με αυτά;
ΚΟΑΛΑ
Εγώ ξέρω! Ας τα φυτέψουμε. Αν φύτρωνε εκεί ένα δέντρο, θα
μπορούσα να σκαρφαλώσω πάνω και να σκεφτώ.
ΠΟΥΜΑ
Αν φύτρωνε εδώ ένα δέντρο δεν θα είχες άμμο στα μάτια σου.
Όμως ένα δέντρο δεν είναι αρκετό. Χρειαζόμαστε ένα δάσος.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Εξαιρετικά! Τώρα θα κάνουμε κάποιους υπολογισμούς: Εάν
καθένας από μας φύτευε ένα δέντρο, πόσα θα ήταν όλα μαζί;
6
ΟΛΟΙ
Ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Σωστά! Πέντε δέντρα, αυτό είναι σχεδόν ένα μικρό δάσος, αλλά
αν καθένας από μας φύτευε δύο δέντρα, πόσα δέντρα θα είχαμε
όλοι μαζί; Δύο φορές το πέντε;
ΟΛΟΙ
Δύο, τέσσερα, έξι, οχτώ, δέκα.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Αν ένα εκατομμύριο ζώα φύτευαν ένα δέντρο, πόσα δέντρα θα
είχαμε στο δάσος μας;
ΟΛΟΙ
Ένα, δύο, τρία, τέσσερα, πέντε, έξι εφτά, οχτώ, εννέα, δέκα,
έντεκα, δώδεκα…
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Για να προσθέσουμε όλα αυτά τα δέντρα θα μας έπαιρνε έναν
ολόκληρο χρόνο, σκεφτείτε ξανά!
ΟΛΟΙ
Ένα εκατομμύριο!!!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Αυτό είναι! Ένας σπόρος είναι το μωρό ενός δέντρο, το
δεντρίλιο είναι ένα μικρό παιδί! Ένα εκατομμύριο μωρά!
ΚΟΑΛΑ
Ένα δέντρο είναι η μητέρα του σπόρου. Θέλω να σκαρφαλώσω
πάνω σε ένα δέντρο!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Σίγουρα! Ας αρχίσουμε λοιπόν τη δουλεία!
ΣΚΗΝΗ ΙΙΙ
(κατά τη διάρκεια του τραγουδιού τα ζώα φυτεύουν τα
δεντρίλια και το σπόρο)
Το τραγούδι του φυτέματος του δέντρου.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Για να μεγαλώσει ένα δέντρο χρειάζονται περισσότερα
πράγματα από τραγούδια. Τι χρειαζόμαστε, πείτε μου!
7
Τα ζώα είναι μπερδεμένα. Η κουκουβάγια κάνει παντομίμα που
δραματοποιεί τη βροχή με τα φτερά.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Τι χρειαζόμαστε;
ΠΑΝΤΑ
Χρειαζόμαστε κουνούπια;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ωχ, όχι. Τι χρειαζόμαστε ώστε το δέντρο μας να μεγαλώσει;
ΓΟΡΙΛΑΣ
Χρειαζόμαστε βροχή!
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ακριβώς, τι άλλο; (δείχνει «ηλιόλουστο» ύφος στο πρόσωπό
του)
ΠΟΥΜΑ
Χρειάζεται να κάνουμε γκριμάτσες;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ώχ, όχι, εγώ χαμογελάω!
ΚΟΑΛΑ
Χρειαζόμαστε τον ήλιο.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ας δουλέψουμε λοιπόν!
ΑΛΛΟΙ
Τι λοιπόν;
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Ο ήλιος είναι ήδη στον ουρανό όμως το νερό είναι κάτω από τη
Γη. Ας σκάψουμε λοιπόν!
Σκάβοντας ένα πηγάδι με τα νύχια τους.
TO ΜΠΛΟΥΖ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Όλοι ξέρουν, όλοι ξέρουν, όλοι ξέρουν αυτό το τραγούδι ????
ΑΛΛΟΙ
Αυτή είναι η αλήθεια, αυτή είναι η αλήθεια, διψάμε, οι γλώσσες
μας είναι στεγνές, πρέπει να βρούμε καθαρό νερό κάπου
ειδάλλως ο ουρανός μας θα γίνει συννεφιασμένος.
8
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ
Πρέπει να σκεφτούμε, πρέπει να σκεφτούμε, ας σκεφτούμε όλοι
μαζί. Αν δεν πάμε να αναζητήσουμε τις πηγές θα φωνάζουμε
για καλύτερα;
ΑΛΛΟΙ
Πού πρέπει να πάμε, πού πρέπει να πάμε; Αυτή είναι η χώρα
μας, ζούμε εκεί. Αυτή είναι η χώρα μας, εκεί ζούμε. Πρέπει να
μείνουμε, πρέπει να μείνουμε, γλυκιά μου. Ένα εκατομμύριο,
εκατομμύριο, εκατομμύριο λίτρα νερό κείτονται κάτω από το
έδαφος. Θα τα βρούμε σύντομα, θα τα βρούμε σύντομα, αν όχι
τώρα, τότε στον επόμενο γύρο.
(σκάβοντας τη γη με τα νύχια του)
Τα ζώα είναι ανυπόμονα, παρακολουθώντας το πηγάδι και το
νερό να ανεβαίνει.
ΟΛΟΙ
Ανέβα νερό, ανέβα νερό, ανέβα νερό, ανέβα νερό…
ΠΟΥΜΑ
Δεν υπάρχει νερό!
Το πηγάδι δεν είναι αρκετά βαθύ.
ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑ